Praktijkvoorbeeld Flex College (2011)

Dé aanpak voor optimale begeleiding van risicojongeren bestaat niet”, zegt Marianne Steenvoorde, die de afgelopen twee jaar het lectoraat ‘Pedagogisch-didactische methodiekontwikkeling voor risicoleerlingen’ aan het Flex College in Nijmegen vorm gaf. “Daarvoor is de problematiek van de doelgroep te complex. Maar onderzoek maakt wel duidelijk welke richting je moet kiezen om je onderwijs zo effectief mogelijk te maken.”

Doel lectoraat
Voor het Flex College, een gezamenlijke voorziening van de besturen VO in Nijmegen en ROC Nijmegen, heeft het lectoraat van Marianne Steenvoorde onderzocht hoe je risicoleerlingen op de beste manier begeleidt. Als interessant bijproduct leverde haar onderzoek inzicht op in hoe een school extra ruimte kan scheppen voor individuele begeleiding voor leerlingen.

Succesfactoren Een goede persoonlijke relatie tussen leerling en docent. Veel structuur, duidelijkheid en consequent handelen zodat leerlingen weten wat er van hen verwacht wordt. Hoge eisen stellen, die verwachtingen tegenover de leerlingen uiten en succeservaringen creëren.

Beter worden waar je goed in bent
Steenvoorde: “In plaats van volledig nieuwe aanpak te introduceren, heb ik het Flex College geholpen zich te versterken in waar de school al goed in is, waar ze trots op zijn en wat ze zelf in de eigen praktijk hebben ontdekt en ontwikkeld.  Onderzoek naar efficiënte begeleiding van risicoleerlingen is gekoppeld aan de observaties van docenten en leerlingen over wat goed werkt. Docenten beschikken door hun praktijkervaring vaak al over een goede aanpak. Om het vertrouwen in eigen kunnen te versterken, zijn de eigen ervaringen van een theoretische basis voorzien. Praktijkonderzoek en literatuur bevestigen op die manier de juiste aanpak van de school en geven richting aan verdere ontwikkeling.”

Positieve energie
Een interessant voorbeeld kwam van een docent die dollende jongeren in de les wist af te leiden door ze iets uit het magazijn voor hem te laten halen. Teruglopend komen ze langs hun werk waar de docent dan aanleiding in ziet om vragen over te stellen. “Op die manier zet je negatieve energie om in positieve. Dit soort kleine voorbeelden laten zien hoe je leerlingen positief kunt bijsturen met groot effect. Onderzoek en docentenervaringen zijn ook unaniem positief over het waarderen van wat goed gaat. “Is er iets gebeurd, praat het uit en zand er over. De volgende dag begin je opnieuw met een schone lei.”

Enthousiasme over aanpak
“Docenten waren enthousiast omdat efficiënt werken om heel basale zaken ging die heel dicht bij hun eigen ervaringen staan. Die aanpak is makkelijker verder te ontwikkelen dan dat je compleet nieuwe inzichten in je eigen onderwijs moet introduceren. Vergeet ook niet dat docenten heel goed weten wat het beste werkt en hoe ze die aanpak verder kunnen versterken.”

Ruimte voor individuele begeleiding
Een andere probleem voor het Flex College is hoe je je onderwijs organiseert als bijna iedere leerling een individuele aanpak nodig heeft. Hoe meer individuele begeleiding, hoe moeilijker je dat in een klas kunt organiseren. Het lectoraat hield zich ook met deze spagaat bezig. Steenvoorde onderzocht de handelingsplannen op het Flex College van 50 leerlingen en concludeerde dat ze veel overeenkomsten vertoonden. “In vrijwel alle plannen ging het eigenlijk om het stimuleren van zelfvertrouwen, een persoonlijke band opbouwen en structuur bieden. Dat waren precies de zaken die we ook uit het onderzoek naar de parels van de school hadden gehaald.”

Positive Behavior Support
“Het paste ook goed bij de recente keus van de school om PBS (Positive Behavior Support) in praktijk te brengen,” vervolgt Steenvoorden. “Met deze succesvolle - van oorsprong Amerikaanse –aanpak om gewenst gedrag te stimuleren, richt je je in de klas ook op maatregelen die voor 80% van de leerlingen goed werken. Door je vooral op die meerderheid van de groep te focussen en minder op de uitzonderingen, los je de meeste problemen op en je schept ruimte om je juist bezig te kunnen houden met de uitzonderingen.”

Meer informatie

• Rapportage: Wat werkt op het Flex College?

Sluit deze case aan bij de situatie op uw school? Wij denken graag met u mee over een passende maatwerkoplossing. Neem contact op met Lenie van Lieverloo voor meer informatie.