Praktijkvoorbeeld Roc de Leijgraaf (2010)  

Net als de andere regio’s in ons land worstelt Noord Oost Brabant met hoge drop out in de laagste niveau’s van het beroepsonderwijs en onvoldoende samenwerking tussen het regionale bedrijfsleven en de scholen. Met het project Loopbaanleren werkt ROC de Leijgraaf daarom aan een structurele oplossing voor deze twee problemen. Praktijkopleiders van de bedrijven zetten samen met de school in op betere loopbaangesprekken om het beroepsbeeld van de leerlingen te versterken. Op die manier maken de leerlingen betere studiekeuzes en vallen ze minder snel uit.

 
Coachpas project Trialoog

Motiveren door echte gesprekken
Nard Kronenberg, projectleider Loopbaanleren, legt het idee uit dat de basis vormt van dit voor ROC de Leijgraaf succesvolle project. “Frans Meijers en Marinka Kuijpers, lectoren aan de Haagse Hogeschool, maken zich al jaren sterk voor betere loopbaanbegeleiding op het vmbo en mbo. Zij hameren vooral op de kwaliteit van de gesprekken die we met leerlingen voeren over hun talenten, interesses en ervaringen. Hun onderzoek toont aan dat we nauwelijks met hen praten. In plaats daarvan praten we vooral op hen in. Hierdoor krijgen ze onvoldoende het idee dat ze zelf aan de knoppen zitten van hun eigen ontwikkeling. Gebrek aan motivatie en uitval zijn het resultaat.“

Trialoog
In ons project hebben we het onderzoek van Meijers en Kuijpers als uitgangspunt genomen om de kwaliteit van onze begeleidingsgesprekken te verbeteren. Met de trialoog, het ontwikkelingsgesprek tussen leerling, praktijkopleider en docent brengen we onze leerlingen in beweging en zorgen we voor intrinsieke motivatie. Loopbaanleren gaat over vakbekwaamheid, loopbaanmogelijkheden en de leeromgeving die leerlingen helpt om die vakbekwaamheid en loopbaancompetenties zo efficiënt mogelijk te verwerven. We hebben in samenwerking met KPC Groep de loopbaanbegeleiding van de Leijgraaf in kaart gebracht. Daarna heeft het onderwijsadviesbureau een professionaliseringstraject voor de trialoog ontwikkeld en in de praktijk getest bij (v)mbo-docenten van de afdelingen techniek, economie en zorg & welzijn.  De Leij-academie zet het traject nu in om docenten van vmbo, mbo, en praktijkopleiders te trainen in het goed voeren van de gesprekstechnieken.”

Cultuurverandering
Nard Kronenberg is ervan overtuigd dat het project een behoorlijke cultuurverandering op de Leijgraaf teweeg heeft gebracht. “We hebben ervaren dat loopbaanleren geen kunstje is dat je je even eigen maakt met behulp van instructies en afvinklijstjes. Goede loopbaanbegeleiding vergt veel meer. We hebben geleerd om echt met leerlingen te praten en aandacht te besteden aan hun loopbaan. In onze gesprekken laten we nu telkens de vijf loopbaancompetenties aan bod komen: talent, passie, de werkplek, eigen keuzes maken en gesprekken voeren met vaklieden. Daarbij gaan we vaak uit van eigen ervaringen.”

Valkuilen
“We hebben in ons project geleerd te voorkomen dat loopbaanleren een mechanisch proces wordt. We werken in het onderwijs vaak met BPV mappen en afvinklijstjes. Dat hoeft niet verkeerd te zijn maar leidt niet vanzelf tot een effectief loopbaangesprek. Een andere valkuil is dat we vaak gewend zijn om te zeggen hoe iets moet of kan en het voor leerlingen invullen. Herkenbaar en begrijpelijk, maar het zet ze niet aan tot denken en het activeert ook niet.”

Kritische reflectie
Volgens Kronenberg is onderdompeling in de theorie en achtergrond van loopbaanleren een belangrijke succesfactor in het project gebleken. “Maar vlak ook het belang van oefening niet uit en kritisch zelfonderzoek. Onderzoek naar het effect van je eigen aanpak houdt je scherp. Willen weten of wat je doet ook het effect heeft dat je beoogt, is nog lang geen gemeengoed in het onderwijs. Het heeft even geduurd, maar de aanpak in dit project heeft toch iedereen van de zin van onderzoek en professionalisering overtuigd. ”

Sluit deze case aan bij de situatie op uw school? Wij denken graag met u mee over een passende maatwerkoplossing. Neem contact op met Marionette Vogels voor meer informatie.