Een moeilijke groep
Hoe ga je om met gedrags- en motivatieproblemen in ‘een moeilijke klas’? Basisschool Klim-Op in Hoogerheide stak de kop niet in het zand en zette de problemen open op de agenda. Met ondersteuning van KPC Groep leerden leerlingen respectvol met elkaar om te gaan en ontstond rust en vertrouwen.
Sonja van den Elshout, schooldirecteur van Klim-Op sinds augustus 2009. “Groep 8 was een moeilijke groep. De leerkrachten hadden veel moeite om grip te houden. Enkele jaren geleden heeft op school een zeer dramatische gebeurtenis plaatsgevonden die veel impact heeft gehad op met name de leerlingen die in deze groep zaten. Ook dat heeft zeker invloed gehad op het gedrag van de kinderen.”

Verantwoordelijkheid nemen
“Van de leerkracht kreeg ik eind 2009 signalen dat ze zich ernstige zorgen maakte over de groep en het gedrag van leerlingen. De sfeer was niet goed, de groep ging niet goed met elkaar om en het gedrag van een aantal leerlingen was zorgelijk. Op advies van de bovenschools manager heb ik KPC Groep ingeschakeld. Namens KPC Groep heeft adviseur Jelly Bijlsma ons ondersteund. Cruciaal in de aanpak was dat leerlingen leerden verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen gedrag. Alleen straffen dat werkt niet. Een van de eerste stappen was dat de leerlingen de gelegenheid kregen hun verhaal te doen. Onze intern begeleider heeft in kleine groepen met leerlingen gesproken en mede op basis hiervan heeft Jelly een plan van aanpak gemaakt.”

In openheid bespreken
“Beslissend is denk ik geweest dat we het echt open hebben gegooid en het probleem van groep 8 in alle openheid met elkaar hebben besproken. Jelly heeft daarin een waardevolle rol gespeeld. In haar aanpak heeft ze geen dingen van ons overgenomen maar onze mensen echt ondersteund. Je moet het zelf doen. Onze IB’er is in haar kracht gezet en heeft onder meer de interviews met de leerlingen gevoerd. Naar onze mensen toe heeft Jelly vooral een coachende rol vervuld en scholing verzorgd om de kennis en vaardigheden rondom lastig gedrag en groepsprocessen te verhogen.”

Zomerkamp
“Individueel en in de groep is er echt iets veranderd. Er is een sfeer ontstaan van vertrouwen en veiligheid. Pestgedrag is bijna helemaal verdwenen. Ook zijn met leerlingen regels afgesproken en zijn afspraken gemaakt wat de gevolgen zijn als je je er niet aan houdt. Samen met de leerlingen is een soort beloningssysteem ingevoerd. Dat bleek een heel sterk middel. Ouders hadden in het begin zoiets van: ‘dat is voor mijn kind niet nodig, maar ze zagen gaandeweg dat deze aanpak werkte en het gedrag veranderde. Minder verstoringen in de groep betekent uiteraard ook dat kinderen meer tijd hebben voor taken en de effectieve lestijd omhoog staat. We hebben het jaar afgesloten met een fantastisch zomerkamp. Het bewijs dat er echt een verandering heeft plaatsgevonden.”

Interne samenwerking
“Dit traject straalt uit naar de hele schoolorganisatie en de cultuur waarin leerkrachten met elkaar samenwerken en elkaar steunen. De ‘les’ die we met elkaar hebben geleerd is dat we problemen eerder bespreekbaar maken en in openheid werken aan oplossingen. In dat proces gaan we nieuwe stappen zetten. We hebben gemerkt dat door betere interne communicatie en kennisdeling we meer kunnen bereiken.”