1. Wat zijn redenen om Onderwijszorgroutes VO in school in te voeren?
- Passend onderwijs bij school-ondersteuningsprofiel.
- Talentontwikkeling.
- Opbrengstgericht werken.
- Doorgaande lijn onderwijszorg in school met duidelijke stappen.
- Vergroten handelingsbekwaamheid van mentoren en vakdocenten.
- Versterken klassenmanagement en differentiatiemogelijkheden.
- Toename en verdichting van de problematiek van leerlingen.
2. In mijn klas zitten leerlingen met verschillende problematieken. Ik loop tegen mijn grenzen aan. Helpt een onderwijszorgroute mij bij het beter organiseren van onderwijs en hoe dan?
In Onderwijszorgroutes VO staat de vraag centraal hoe ga ik in mijn groep op een haalbare en effectieve manier om met de vaak grote verschillen in onderwijsbehoeften tussen leerlingen. Op schoolniveau besteden we veel aandacht aan de differentiatievormen die gehanteerd worden en maken we hierin keuzes. Op het niveau van de individuele docent kijken we hoe er binnen de lesopbouw ruimte gemaakt kan worden voor extra instructie, begeleiding en ondersteuning van (groepjes) leerlingen. Hierbij is er veel aandacht voor het klassenmanagement van de docent.
3. Wat is de essentie van onderwijszorgroutes VO?
Passend onderwijs gebeurt in de klas. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Onderwijszorgroutes VO is een werkwijze die de (leer)ontwikkeling van alle leerlingen cyclisch in kaart brengt. Het helpt mentoren en docenten om tijdig leerlingen te signaleren met specifieke onderwijsbehoeften. Met concrete handvatten kan de docent in de klas op een haalbare en effectieve manier tegemoetkomen aan de verschillende onderwijsbehoeften van de leerlingen. Hierbij werken docenten samen met hun collega’s in bijvoorbeeld een kernteam en met medewerkers in het zorgteam van school en het ZAT. Groepsbesprekingen en leerlingenbesprekingen zijn daarom een belangrijk bestanddeel van een onderwijszorgroute. De leerling en de ouders worden nauw betrokken bij de stappen die in de onderwijszorgroute gezet worden.
4. Ik wil als docent mijn bagage versterken wat betreft het omgaan met zorgleerlingen. Wat krijg ik met Onderwijszorgroutes VO precies in handen?
Onderwijszorgroutes VO biedt docenten handvatten om:
systematisch de (leer)ontwikkeling van de leerlingen te volgen; tijdig leerlingen te signaleren die extra aandacht of uitdaging nodig hebben; de onderwijsbehoeften van leerlingen te benoemen; leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften op een haalbare manier te clusteren; een groepsplan op te stellen en uit te voeren; de resultaten van de (extra) onderwijszorg te evalueren.
5. Welke ‘winst’ kan school boeken op het terrein van onderwijskwaliteit na de invoering van Onderwijszorgroutes VO?
Invoering van een eigen onderwijszorgroute is een belangrijke impuls om de kwaliteit van het onderwijs en de zorg in school te verbeteren. Tijdens de invoering kan school tegen allerlei zaken aanlopen die verbeterd dienen te worden, zoals het leerlingvolgsysteem, leerlijnen, differentiatievormen, gezamenlijk overleg, talentontwikkeling, het digitaliseren van de administratie en de communicatie en samenwerking met ouders. Elke school stelt haar eigen prioriteiten.
6. Is een opleiding of cursus nodig om met deze aanpak te gaan werken?
Professionalisering is een integraal onderdeel van de invoering van een onderwijszorgroute in school. Hierbij is collectief leren in een leerkring het meest krachtig. Docenten voeren de stappen uit de onderwijszorgroute in hun eigen praktijk uit en ontvangen hierbij scholing. Er is daarbij volop gelegenheid om kennis, evaringen en praktijkvoorbeelden met elkaar te delen. KPC Groep ontwikkelt een competentiescan waarmee de handelingsbekwaamheid van de docenten in kaart gebracht kan worden.
7. Moeten alle docenten deelnemen of kan ik het ook alleen gebruiken in mijn eigen lespraktijk?
De docent voert het groepsplan in zijn eigen lespraktijk uit. Het heeft echter weinig zin om een onderwijszorgroute in je eentje uit te voeren. Docenten doen dit samen, zodat er een doorgaande lijn in de onderwijszorg van de grond komt.
8. Kost het werken met onderwijszorgroutes extra tijd aan lesvoorbereiding, overleg en administratie?
Doordat het werken met een veelheid aan individuele handelingsplannen komt te vervallen, wordt veel tijd bespaard. Het opstellen van een groepsoverzicht en groepsplan kost extra tijd en ook overleg met collega’s in een groepsbespreking. Deze investering levert echter concrete handvatten op om in de groep aan de slag te gaan. Elke school onderzoekt bij de invoering van de onderwijszorgroute hoe zij de administratieve last voor de mentoren en docenten zoveel mogelijk kan beperken.
9. Hoe weet ik of de invoering van Onderwijszorgroutes VO haalbaar is binnen onze school?
Bij de ontwikkeling van Onderwijszorgroutes VO zijn instrumenten samengesteld om de visie en ambities van school te bepalen en de afstand tussen de huidige en de gewenste situatie. Ook als die afstand groot is, zijn er diverse mogelijkheden om de onderwijszorgroute stapsgewijs en gefaseerd in school in te voeren en te verspreiden. Immers de onderwijszorgroute hoeft er niet in één keer te staan. Bij het ontwerpen van de eigen onderwijszorgroute wordt aangesloten bij wat wenselijk en haalbaar is in school.
10. Wat betekent Onderwijszorgroutes VO voor de samenwerking met het interne zorgteam van school en het ZAT?
Het overleg en de werkzaamheden van het intern zorgteam van school en van het ZAT zijn een integraal onderdeel van de onderwijszorgroute. De lijnen vanuit mentor en docenten naar het zorgteam en het ZAT zijn kort, duidelijk en niet bureaucratisch. Centraal staat de hulpvraag van de leerling en de begeleidingsvraag van de docenten. In veel scholen is een systeem ontstaan waarin de zorg aan leerlingen afgeschoven wordt naar zorgfunctionarissen in de 2e en 3e lijn. Met een onderwijszorgroute willen we een omslag maken van leerlingbegeleiding naar docentbegeleiding. Naast leerlingbegeleiding gaan medewerkers in de zorg aan school steeds meer mentoren en docenten begeleiden bij het tegemoet komen aan de specifieke onderwijsbehoeften van leerlingen in de groep.