Praktijkvoorbeeld Zuyderzee College Emmeloord (2011)
Als het aan de regering ligt, moeten we binnenkort op zoek naar een ander onderwerp voor onze borrelpraat. We kunnen dan niet meer zeggen dat ‘die leerlingen van tegenwoordig’ slecht spellen of rekenen. Vanaf augustus 2010 is iedere school verplicht te werken met de nieuwe referentieniveaus taal en rekenen. Het Zuyderzee College in Emmeloord en Lemmer wilde daarom meteen goed voorbereid het nieuwe schooljaar in en riep KPC Groep te hulp voor de realisatie van hun eigen taal- en rekenbeleid.
Doelen van taal- en rekenbeleid op het Zuyderzee College - Zwakke leerlingen bijspijkeren
- Goede leerlingen op een hoger plan brengen
- Taal- en rekenvaardigheid
|
Compliment inspectie
Henk Orsel, trekker van de ‘Werkgroep taal- en rekenbeleid’: “Bij ons waren de resultaten taal en rekenen niet zorgwekkend, maar we wilden juist deze kans grijpen om het niveau van deze kernvakken goed in kaart te brengen en verder omhoog te helpen. Alleen als we goed zicht hebben op hun prestaties, kunnen we de leerlingen die het nodig hebben gericht helpen zich te verbeteren. Dat we erin geslaagd zijn ons reken- en taalbeleid goed vorm te geven, blijkt wel uit het compliment dat we kregen van de Inspectie.”
Uitgangspunten van goed taal en rekenbeleid: de vier b’s - Bewust worden van de noodzaak om taal- en rekenbeleid te doordenken.
- Belang inzien dat taal- en rekenbeleid het leerrendement kan vergroten.
- Betrokken raken bij de ontwikkeling en verantwoordelijkheid nemen.
- Bekwaam worden om met kennis van zaken verantwoorde interventies te plegen.
Bron: SLO /LPC -presentatie tijdens carrouselbijeenkomsten VO-Raad (2010) |
Geen tijd verloren
Hoe pakte het Zuyderzee College de klus aan om in een paar maanden tijd een gedegen beleidsplan op te zetten dat in het nieuwe schooljaar zonder problemen in praktijk was te brengen? “We hebben geen tijd verloren en zijn meteen in juni 2010 aan de slag gegaan. We hebben eerst een werkgroep gevormd waar we ook Wilma Willems, adviseur van KPC Groep, voor hadden uitgenodigd. Op die manier werden we goed geïnformeerd over de wet, wat er van ons verwacht werd en hoe we aan de slag zouden kunnen gaan. Samen met haar hebben we de hoofdlijnen van het beleid uitgezet. Dat deden we aan de hand van vier praktische uitgangspunten, de vier b’s, die zij ons voor hield (zie: kader).
Voorlichting
KPC Groep heeft daarnaast voorlichting op school gegeven en we hebben het plan geschreven en aan de directie aangeboden die meteen akkoord ging. Begin september hebben we de collega’s erbij gezocht om het plan met ons uit te voeren en het verder handen en voeten te geven. Toen begon de zoektocht naar goed digitaal materiaal, we hebben uiteindelijk twee methodes gevonden.” “Als ik terugkijk”, zegt Orsel, “is een van de belangrijkste lessen die we andere scholen mee willen geven dat je het maken van een beleidsplan niet moet uitstellen maar er gewoon aan moet beginnen. Niet alleen in de onderbouw trouwens, maar ook in de bovenbouw. Op die manier heb je je organisatie al op orde als de leerlingen naar de bovenbouw doorstromen.”
Meten is weten
Het Zuyderzee College wilde ook weten of de belofte van het nieuwe beleid werd waargemaakt. Orsel: “KPC Groep wees ons er vanaf het begin op dat we de prestaties van de leerlingen structureel moesten meten. Daarom hebben we dit jaar voor de tweede keer een nulmeting onder de brugklassers uitgevoerd met materiaal van het Cito. Alleen door goed zicht te krijgen op het startniveau van de leerlingen weet je of je beleid werkt. Maar hoe houd je de taal- en rekenontwikkeling van de leerlingen dan bij? “We hebben gekozen voor materiaal met een gekoppeld leerlingvolgsysteem”, vertelt Orsel, “zodat tussen- en eindmetingen in de onderbouw snel en praktisch zijn uit te voeren en te verwerken.”
Quick wins
“Quick wins zijn heel belangrijk bij de invoer van nieuw beleid. Doordat we zo goed kunnen meten zien we ook duidelijk het positieve resultaat van onze aanpak. Dat stimuleert de motivatie van iedereen, niet alleen van de leerlingen maar juist ook van de docenten. Op aanraden van KPC Groep willen we nu de resultaten ook op de rapporten vermelden. We laten zo aan de ouders zien dat we de kernvakken taal en rekenen heel serieus nemen. Leerlingen werken bovendien graag voor een cijfer. Waarom zouden we er geen gebruik van maken als we de leerlingen op die manier nog extra kunnen motiveren?”
Continue verbetering
Nadat het Zuyderzee College het nieuwe beleidsplan taal- en rekenen begin dit schooljaar in praktijk bracht, heeft de school een heleboel geleerd. Waar is nog ruimte voor verbetering? Orsel: ”We kijken dit jaar kritisch naar het materiaal dat we hebben aangeschaft om er achter te komen of het voldoet. We hebben al gezien dat er hier en daar nog wel wat valt bij te schaven. Daarnaast zijn we tot de conclusie gekomen dat we onze taal- en rekenuren van het vmbo ook op havo/vwo moeten invoeren. Sterker nog, we hebben plannen om ook Engels hieraan toe te voegen als je je realiseert dat je volgend jaar op je examenlijst nog maar één onvoldoende mag hebben in Nederlands, wiskunde en Engels.”
Elke docent een talendocent
“Wil je echt dat alle docenten hun verantwoordelijkheid nemen, dan is wat we gedaan hebben nog niet genoeg. Wij vinden bijvoorbeeld dat alle docenten ook talendocent zijn en dat elke docent op spelling let. Ons onderwijs is zo talig dat je aan die keus niet ontkomt. Daarom hebben we op professionalisering ingezet. We hebben niet voldoende tijd en geld om iedereen op cursus te sturen en dus kozen we voor het train de trainer model. Collega’s die op cursus zijn geweest geven hun kennis binnen de school door. Binnenkort maken we weer een afspraak met KPC Groep. Wilma Willems heeft goede ideeën om het taal- en rekenbeleid nog meer gezicht te geven op het Zuyderzee College zodat de bewustwording onder de docenten verder groeit. Gelukkig is de trein flink in beweging en zien we dat we op het goede spoor zitten.”
Download