Direct naar content

Omgaan met de media in crisissituaties

Het omgaan met de media is een terrein, waarop veel schoolleiders niet thuis zijn. De kans dat scholen een calamiteit overkomt is niet heel erg groot en in het onderwijs zijn er veel andere prioriteiten. Toch is het goed na te denken over de rol van de media, want een negatief of onjuist bericht in de krant kan een school of betrokkenen bij het incident veel schade berokkenen. 

Regie in eigen hand
Soms wordt de pers als vijand gezien en worden alle contacten afgehouden. De kans dat de media dan datgene wat ze niet op reguliere wijze kunnen verkrijgen op een andere manier proberen te bemachtigen, is dan niet denkbeeldig. Handiger is het de regie in eigen handen te houden. Een interview of de aanwezigheid bij een tv-programma kan in de rouwverwerking van mensen en in het vertrouwen in de school een positieve rol spelen. Natuurlijk is een selectie van de media van belang.

Eén contactpersoon
De perscontacten kunnen het best via een speciaal daarvoor aangewezen persoon verlopen. In de school moet worden afgesproken dat noch iemand van de medewerkers, noch een van de leerlingen op verzoeken van de pers ingaan. Dat vraagt wel om uitleg: sommige leerlingen – maar ook docenten – zullen zich immers gevleid voelen als hen om een interview wordt gevraagd en zullen geneigd zijn hierop in te gaan. Vaak realiseren zij zich niet de reikwijdte van aan de media gegeven uitspraken; soms zijn ze kwetsend voor nabestaanden, soms worden hun woorden verdraaid of worden hun uitspraken ontlokt, waar ze later spijt van hebben.

Stel kaders
Journalisten hebben hun werk te doen en ze zullen dat doen met of zonder uw medewerking. Daarom is het van belang om met hen samen te werken en te zorgen dat ze een verhaal vertellen waarvan de feiten kloppen. U kunt er niet voor zorgen dat de pers weggaat; U kunt voor het grootste deel niet bepalen wat media zeggen, filmen en fotograferen. Maar het is wel mogelijk kaders te stellen voor wat ze mogen doen op het schoolterrein. 

Checklist

  • Benoem een perswoordvoerder.
  • Informeer iedereen op school dat alleen de perswoordvoerder de pers te woord staat.
  • Zorg dat je school een veilige plek is of weer wordt. Vaak is het verstandig om geen media toe te laten in de school, maar hen op persconferenties te woord te staan in een locatie buiten de school zoals het stadhuis/gemeentehuis of een gemeenschapshuis/buurthuis.
  • Geef nooit namen door van verdachten of slachtoffers. Verstrek geen foto’s van of persoonlijke informatie over hen.
  • Instrueer ook de leerlingen hoe ze met de media om moeten gaan. Zorg er zo nodig voor dat ze via een zij-uitgang de school kunnen verlaten om hen te beschermen tegen de pers.
  • Sta geen pers toe bij bijeenkomsten met ouders of andere belanghebbenden.
     

Voorbereiden van een persconferentie

  • Houd de persconferentie buiten de school op een neutrale locatie.
  • Houd er rekening mee dat elke journalist het liefst persoonlijk informatie krijgt. Geef iedereen echter dezelfde informatie.
  • Journalisten willen het liefst bij bijeenkomsten met ouders en/of de buurt zijn. Sta dat niet toe, maar plan na zo’n bijeenkomst een korte persbijeenkomst.
  • Maak plaats en tijd van een persconferentie zo spoedig mogelijk bekend. Herhaal de persconferentie zonodig enkele keren in de daaropvolgende dagen.
  • Wanneer u het nodig vindt om op enig moment in de media dieper in te gaan op de gebeurtenis of er achteraf op terug wilt kijken, informeer dan goed welk programma hiervoor geschikt is. U kunt dan zelf het heft in handen houden en eisen stellen, zoals het vooraf bespreken hoe het programma eruit gaat zien en voor uitzending de montage mogen zien en nog inspraak hebben.


Tijdens een interview

  • Scan de omgeving van te voren: de shots worden gebruikt om de knips te verhullen en er kan privé-materiaal op komen.
  • Herhaal de vragen van de journalist.
  • Kijk de interviewer aan, kijk niet in de camera.
  • Vertel alleen iets over zaken waar u verstand van hebt. Nodig politie of andere deskundigen uit voor het andere deel.
  • Investeer in de relatie met de journalist: hij moet ook gewoon zijn werk doen.
  • Geef bij elke crisis na: wat hebben we gedaan om het te voorkomen en wat doen we nu om de schade te beperken.
  • Begin altijd eerst met compassie: toon uw compassie met nabestaanden.
  • Kledingadviezen: sluit in uw kleding aan bij het thema en uw functie. Kleed u niet in een leren jasjes (glimmen), geen ruitjes.
  • Voorbereiding: laat u niet verrassen door andere gasten of filmpjes.
  • Vraag wie er verder aan tafel zit bij een gesprek: vraag of er eerst een filmpje wordt getoond en wat daar dan in te zien is. Gebruik het voorgesprek om zelf info te krijgen.
  • Gebruik geen onderwijsjargon.

Contact met adviseur