Direct naar content

Ontwikkelingsperspectief

Vanaf 1 augustus 2014 zijn ook scholen voor praktijkonderwijs wettelijk verplicht een ontwikkelingsperspectief op te stellen voor hun leerlingen. Dit dient te gebeuren uiterlijk 6 weken na inschrijving. Onze adviseurs Wout Schafrat en Dennis Heijnens laten hun licht schijnen over het ontwikkelingsperspectief in de specifieke context van het PrO.

In het ontwikkelingsperspectief (OPP) staat wat de verwachte uitstroombestemming is, de te bieden ondersteuning en begeleiding en - indien aan de orde -  de afwijkingen op het onderwijsprogramma. Het ontwikkelingsperspectief beoogt bij te dragen aan doelgericht onderwijs en het behalen van een bij de leerling passend uitstroomniveau.

Paradox
In tegenstelling tot andere onderwijssoorten werkt het PrO al enige jaren met een Individueel Ontwikkel Plan. In dit IOP wordt vanuit de vragen ‘wie ben ik?’, ‘wat wil ik?’ en ‘wat kan ik?’ uitgegaan van de specifieke wensen, behoeften en mogelijkheden van leerlingen. Op deze wijze wordt de leerling eigenaar van zijn leren en krijgt zijn motivatie en betrokkenheid bij de eigen leerdoelen een impuls. Op het eerste oog is er een paradox tussen het IOP enerzijds en het ontwikkelingsperspectief anderzijds. Het ontwikkelingsperspectief redeneert van ‘achter naar voor’: de gerichtheid op een uitstroombestemming impliceert dat het onderwijsprogramma is vastgelegd en uitgelijnd. Het IOP redeneert meer vanuit het hier en nu en de nabije toekomst. Een benadering die aansluit op de individuele behoeften en interesses en vraagt om het creatief omgaan met leerlijnen, werkwijzen en middelen.


Tips voor inpassing van het OPP
In onze visie kan met kleine aanpassingen het OPP prima ingepast worden in de werkwijze voor scholen voor praktijkonderwijs en hoeft het opstellen van het OPP niet veel hoofdbrekens te kosten. Hier enkele praktische tips.

  • Creëer een helder overzicht van de leerroutes binnen de school. Welke leerroutes kunnen leerlingen afleggen als ze uitstromen richting bijvoorbeeld reguliere arbeid, beschermde arbeid of wellicht een entreeopleiding? Wat betekent dit voor je vier domeinen, taal, rekenen en de inrichting van de stages.
  • Koppel het ontwikkelingsperspectief meteen aan het IOP. Het ontwikkelingsperspectief beschrijft dan meer het ‘wat’ (uitstroombestemming, stimulerende en bevorderende factoren). Het IOP beschrijft het ‘hoe’ (hoe gaan we werk maken van jouw interesses en het samen ontdekken van je talenten?).
  • Zet het IOP vervolgens opbrengstgericht in. Voer regelmatig coachingsgesprekken en ga daarbij na: aan welke doelen ga je werken?, hoe ga je dat doen?, wat heb je daarvoor nodig? en hoe ga je bewijzen dat het doel behaald is? Waarom is het wel of niet gelukt? En wat voor conclusies kunnen we daaruit trekken? Het planmatig en cyclisch begeleiden van de leerling leidt tot effectief onderwijs.
  • Hanteer het IOP ook echt in de klas, voorkom dat het een papieren tijger wordt. Maak bijvoorbeeld gebruik van een coachingskaart zodat de doelen van de leerling ook leven in de klas of op stage.
  • Voor wat betreft het onderbouwen van het OPP van de leerling aan de hand van stimulerende en belemmerende factoren gekoppeld aan een verwachte uitstroombestemming: kijk nog eens kritisch naar je schoolverlaters (uitstroommonitor), wat voor lessen zijn hier te trekken? Met andere woorden welke indicatoren ondersteunen bij het opstellen van een reëel OPP? Denk aan: de thuissituatie, sociaal-emotionele factoren, de intelligentie, de leerhouding, motorische vaardigheden etc.?  


Contact met adviseur