Direct naar content

Nova College: nieuwe opzet leiderschapsprogramma’s voor middenmanagers

Nova College19-2-2016 - Twee jaar geleden startte het Nova College met een nieuwe opzet voor haar leiderschapsprogramma voor middenmanagers. We spraken met Wendy Eilers, opleidingsmanager/Entree opleidingen en deelnemer aan het programma,  en met Louky Ydema, adviseur management development en organisator van het nieuwe leiderschapsprogramma. Aan de hand hiervan een inkijk in de achtergronden en opzet van het leiderschapsprogramma.

Leidinggevenden vervullen in de visie van het Nova College een essentiële rol in leidinggeven aan leren. Samen met het onderwijsteam moet een voor de student zo optimaal mogelijke leeromgeving worden gerealiseerd. De teams zijn verantwoordelijk voor de inhoud van het onderwijs. De opleidingsmanagers hebben een faciliterende rol en geven richting en doelen aan. Het opleidingsprogramma voor de middenmanagers heeft tot doel te werken aan een gemeenschappelijke mindset op leren. Daarnaast moet door dit programma uitvoering worden gegeven aan de ambities uit het actieplan van het MBO ’Focus op Vakmanschap 2011-2015. Een positief leerklimaat en gedeeld leiderschap en gedeelde verantwoordelijkheid zijn hierin belangrijke vertrekpunten.

Terug naar de basis
Twee jaar geleden is het Nova College gestart met een management-development groep( leergroep) van elf opleidingsmanagers. Begonnen is met de bouwsteen  ‘onderwijskundig leiderschap’, onderdeel van een Master ‘leidinggeven aan leren’. De deelnemers gingen met elkaar ‘terug naar de basis’. Wat is onderwijskunde? Welke visie op onderwijs heb je? Hoe geef je daar vorm aan en welke keuzes maak je hierin samen met je team? Zo ontstond een gemeenschappelijk kennisbasis.

Het leiderschapsprogramma biedt tevens de mogelijkheid voor opleidingsmanagers om uiteindelijk de volledige Master te doen. Zij krijgen dan vrijstelling voor het onderdeel dat zij in het MD -traject al hebben gevolgd. De bouwsteen ‘onderwijskundig leiderschap’ is afgesloten met een formeel examen en een portfolio. Het kennisdeel kreeg zo een forse verdieping en relevantie. De vertaalslag van de leeropbrengsten naar de concrete eigen werkcontext maken de deelnemers zelf.

Leergroep
De deelnemers aan het leiderschapsprogramma volgen niet alleen een inhoudelijk programma. Ze vormen daarnaast samen ook een leergroep. Deze komt regelmatig bij elkaar onder leiding van een externe begeleider. Via verschillende arrangementen leren de deelnemers van en met elkaar (‘leren in verbinding’). Werkvormen zijn intervisie, literatuurbesprekingen, feedback geven op elkaars leerproducten, reflectie op eigen handelen. De leergroep is voornamelijk zelfsturend in de invulling van de bijeenkomsten en blijft gedurende drie jaar bij elkaar.

Designgroep
De eindverantwoordelijkheid van het leiderschapsprogramma ligt bij de ‘designgroep’. Hierin zit een vertegenwoordiger uit het hoger management en een aantal deelnemers uit het MD-traject. Iedere MD-groep krijgt de ruimte om eigen keuzes te maken en ‘bouwstenen’ in te richten. De eerst gestarte MD-groep koos ervoor om aan de slag te gaan met het thema ‘veranderkunde’. Hiertoe behoorden ook werkbezoeken. Zo staken de deelnemers hun licht op bij de producent van bedrijfsauto’s Scania (in het kader van Lean Management). Ook volgden de deelnemers een seminar ‘Ontketen Vernieuwing’ verzorgd organisatiepsycholoog Arend Ardon(auteur van het gelijknamige boek. Bovendien werd deelgenomen aan een veranderkundig leiderschapsprogramma  van TIAS (Universiteit van Tilburg). Hierbij werd door gamification de werkelijkheid van veranderprocessen nagebootst. Zichtbaar wordt wat voor invloed een interventie heeft en wat real-life dilemma’s zijn. De deelnemers leren hierdoor passende interventies in te zetten op het juiste moment bij veranderingsprocessen.

Waterscheiding
De nieuwe opzet van leiderschapsprogramma’s is een waterscheiding. Het Nova College heeft afscheid genomen van blauwdruk-trajecten. De inhoud en vormgeving van de MD-trajecten is een ‘product van communicatie’. Bijzonder voor het Nova College is, dat met een vertegenwoordiging van de potentiële deelnemers, continu samen opgetrokken is om keuzes te maken voor de leergroep.

De eerder genoemde designgroep heeft de regie en vormt de verbinding met het hoger management en College van Bestuur (CvB). De programma’s van de leergroepen zijn flexibel. Zo kan iedere groep - inmiddels draaien er 2 groepen; groep 3 start na de zomer - zijn eigen leerlijn ontwikkelen en kunnen deelnemers tussentijds switchen naar thema’s die hen helpen in hun persoonlijk ontwikkelproces. Wel is afgesproken met de opdrachtgever (CvB en hoger management) dat een leergroep altijd start met de bouwsteen ‘onderwijskundig leiderschap’.  Dit sluit ook aan bij het gedachtegoed van ‘Focus op vakmanschap’.

Betrokkenheid en betere leerhouding
Trots zijn Wendy en Louky op het feit dat ze in het Nova College de ruimte krijgen om het leertrajecten als een zoektocht in te vullen. Op het vertrouwen dat  de organisatie geeft aan deelnemers om te experimenteren. Het effect van het programma is dat er een leerhouding en een betrokkenheid is ontstaan bij de deelnemers ‘waar je kippenvel van krijgt’, zo vertellen Wendy en Louky.

Pluspunt van de nieuwe opzet van leiderschapsprogramma’s is dat nu echt geleerd wordt vanuit de behoefte van de onderwijsmanagers én dat er aansluiting is met de strategie en de resultaatgebieden van Nova College. Uit de eerste evaluaties blijkt dat de opleidingsmanagers meer vertrouwen in zichzelf hebben gekregen en positief- kritisch staan t.o.v. zichzelf, hun team en de organisatie. Natuurlijk zijn er ook aandachtspunten voor de toekomst. Zo wordt in het Nova College momenteel nagedacht over de aansluiting met de MD-opleidingen van het hoger management. Een ander vraagstuk is: hoe hecht mag een leergroep worden om niet geïsoleerd te raken en wanneer is het nodig te switchen?

Zo blijft Nova College, zoekend en lerend, werken aan drie cruciale managementvragen:
*ben ik als leider te volgen?
*ben ik het waard gevolgd te worden?
*kan ik volgen?

Drie vragen die ook centraal staan in het leiderschapsprogramma ‘Leiderschap is meesterschap’; lessen van Jeroen Bosch’. Meer informatie hierover op vindt u hier

Contact met adviseur