Direct naar content

Leerlingen ook in de bovenbouw bij de les houden

26-5-2016 “Mijn leerlingen zijn zo snel afgeleid.” Vandaag was het in groep 8 weer pet met de motivatie. Het enige wat ze bezighoudt is de musical.”  “Het kost me zo veel energie om leerlingen te prikkelen tot echte verdieping in een onderwerp.”  Een voor veel leerkrachten herkenbaar probleem is de werkhouding en de dalende motivatie van leerlingen, met name in de bovenbouw. En bekend is dat afnemende motivatie zorgt voor afnemende leerprestaties. Hoe buig je dit om en voorkom je dat bovenbouw leerlingen hun motivatie verliezen?

De leerlingen van nu leven in een snelle multimediale wereld. Dat vraagt zowel om een kritische blik op de inhoud van het onderwijs als de manier waarop het wordt aangeboden. Scholen die daarbij nieuwe wegen inslaan ontdekken dat andere mogelijkheden ontstaan om leerlingen echt te betrekken en te motiveren. Zo blijkt in de praktijk dat thematisch onderwijs beter beklijft. En dat ‘leren in de echte wereld’ onderwijs veel betekenisvoller en dus uitdagender kan maken.

Praktijkvoorbeeld
Wij ondersteunen teams en leerkrachten een eigen invulling te geven aan vernieuwend onderwijs. Zoals basisschool ’t Schrijverke in Zoetermeer waar de klassen zijn omgevormd in units. Voor instructie is elke unit in drie niveaus verdeeld. Leerkracht Denice Metselaar: “Voorheen zaten sommige kinderen zich te vervelen want die hadden het al door. Nu we met drie niveaugroepen werken is er ook meer tijd voor zelfstandig werken.” Wilma Tervooren, intern begeleider groep 4 tot en met 8: “Onze kinderen worden meer eigenaar van hun eigen leerproces en krijgen meer inzicht in waarom ze iets leren. Ook krijgen ze instructie die exact aansluit op hun eigen niveau. Daarna kunnen ze in kleine groepjes elders in het lokaal gaan werken.”

Onvoldoende uitgedaagd
DOK12Margje van Muiswinkel, adviseur bij KPC Groep, ondersteunt teams en scholen bij een andere inrichting van het onderwijs. Een wezenlijk aspect hiervan is leerlingen meer aan te spreken op hun talenten en meer ruimte te geven voor eigen verantwoordelijkheid en initiatief.  Margje: “Veel van de motivatieproblemen die scholen ervaren, komen eruit voort dat ze onvoldoende uitgedaagd worden en aangesproken worden op hun eigen talenten en krachten. Daarvoor is het van belang dat kinderen op school competenties opdoen, zodat zij weten hoe zij moeten leren. Dat is ook maatschappelijk gezien heel belangrijk.  We leven vandaag de dag in een maatschappij die voortdurend verandert. Dit vraagt om mensen die zich snel aan kunnen passen aan veranderende omstandigheden en die snel de kennis en vaardigheden verwerven die nodig zijn om in de nieuwe omstandigheden te kunnen functioneren.” 

Sleutelfactoren voor motiveren van leerlingen
In het motiveren van leerlingen hebben ‘richting, ruimte' en 'ruggensteun’ een belangrijke functie. Margje: “Bij ‘richting’ gaat het om het uitspreken van verwachtingen: ‘Wat verwacht ik van jou tijdens deze les?’ ‘Ruimte’ gaat in op de mogelijkheid die een kind krijgt om zich op zijn eigen manier te ontwikkelen en dat alle middelen om tot die ontwikkeling te kunnen komen, voor het kind beschikbaar zijn. ‘Ruggensteun’ gaat over het herkennen en erkennen dat het kind zich inzet en vooruitgaat, en dat niet alleen de resultaten worden gewaardeerd.”  Kinderen meer verantwoordelijkheid geven voor hun persoonlijk leerproces is een thema dat op de werkvloer van scholen die hun onderwijs anders organiseren veel aandacht krijgt. Margje: “Zoals Marcel van Herpen in zijn boek ‘Ik, de leraar’ zegt: ‘Maak leerlingen full partner. Leerlingen mogen laten zien wat ze kunnen. Maar wat ze kunnen, moeten ze ook laten zien.’ Op het moment dat leerlingen de ruimte krijgen én ervaren om meer verantwoordelijk te zijn voor hun eigen leerproces, ervaren zij eigenaarschap en zijn zij meer gemotiveerd.”

HandvattenBrochures
Actief in het primair onderwijs en op zoek naar handvatten om het zelfstandig leren van leerlingen te stimuleren? Speciaal voor schoolteams is een reeks van vier brochures ontwikkeld met praktische handvatten voor het stimuleren van zelfsturend leren competenties van leerlingen. De 4 brochures maken onderdeel uit van de  in 2014 uitgebrachte reeks ‘Leren? Dat kan ik zelf! Maar wil je even helpen?’ De brochures zijn gratis te downloaden.

Contact met adviseur

Bekijk ook