Direct naar content

Slimmer en effectiever werken met groepsplannen

17-5-2017 In veel scholen is het groepsplan allesbehalve een praktisch werkdocument. Het is een papieren tijger die ver van de dagelijkse lespraktijk af staat. Met geringe betekenis voor het dagelijks handelen. Leerkrachten ervaren het als een administratieve verplichting die veel tijd kost en weinig oplevert. 

Kortom, de administratieve kant van het groepsplan is op de voorgrond geraakt. Het doel erachter is ondergesneeuwd. Geen wonder dat onder leerkrachten de roep om onderwijs zonder groepsplannen toeneemt. 

Houd de essentie in het oog!
Natuurlijk moeten veel scholen stappen zetten om de administratieve belasting sterk te verminderen. Maar verlies niet de essentie van het werken met groepsplannen uit het oog. Met collega’s enkele malen per jaar de ontwikkeling van de leerlingen analyseren (met behulp van toetsen, observaties en gesprekken met leerlingen). En op basis hiervan het aanbod voor de komende periode doelgericht en passend maken.

Onze visie
Niet het administratieve format van het groepsplan is leidend, maar de inhoudelijke analyse die leerkrachten, liefst met elkaar, periodiek uitvoeren. De administratieve weerslag daarvan kan kort en bondig zijn. In de vorm van concrete afspraken over interventies de je in de dagelijkse lespraktijk gaat uitvoeren. 
De sleutelvraag is: hoe kunnen we het goede van groepsplannen behouden én tegelijk het groepsplan meer betekenisvol maken voor het dagelijkse handelen en de administratieve ballast eruit te halen.

Stappen
Een standaardantwoord is er niet. Het gaat altijd om maatwerk per school. De volgende stappen helpen je op weg:

  • Zorg er eerst voor dat op schoolniveau de leerlijnen en nagestreefde opbrengsten per leerjaar duidelijk vastgelegd zijn. De groepsplannen zijn hiervan afgeleid en beschrijven alléén de aanpassingen die nodig zijn om de doelen te behalen en het aanbod passend te maken. 
  • Focus in het groepsplan vooral op wat de komende periode de cruciale leerdoelen zijn en wat de leerlingen nodig hebben om deze drempels in de leerontwikkeling te nemen.
  • Benut de groepsbespreking tussen leerkracht en intern begeleider om op basis van de ontwikkeling van de leerlingen concrete afspraken te maken over interventies in de dagelijkse les. Leg die afspraken beknopt vast in een groepsplan van hoogstens 1 A4. Kies zelf een vorm die hierbij het beste past, bijvoorbeeld een mindmap. 
  • Bespreek hoe je binnen het lesmodel van school het groepsplan qua organisatie en klassenmanagement uitvoert. Kies in het groepsplan voor praktische en uitvoerbare interventies. Evalueer met elkaar de kwaliteit van de uitvoering.
  • Stel niet in je eentje groepsplannen op. Handelingsgericht werken met groepsplannen biedt tal van mogelijkheden om van en met elkaar te leren. Geef en vraag elkaar feedback in het team.
  • Haal dubbele administratie uit het leerlingvolgsysteem, de leerlingdossiers, groepsoverzichten en groepsplannen.  Maak in het team afspraken over wat je wel en niet vastlegt in het groepsplan. Groepsplannen gaan niet over het toepassen maar over het aanpassen van de lesmethode,.

Twee kanttekeningen. Richt je bij het werken met groepsplannen niet alleen op taal, lezen en rekenen. Onderzoek ook welke interventies nodig zijn m.b.t. de sociaal-emotionele ontwikkeling, het gedrag en de werkhouding en motivatie van de leerlingen. 

In het onderwijsveld zijn scholen naarstig op zoek naar alternatieven voor het groepsplan. Daarbij wordt soms over het hoofd gezien dat het groepsplan ingewisseld wordt voor een ander document dat veel administratie vraagt.

Ondersteuning door KPC Groep
KPC Groep heeft op alle niveaus (bestuur, schoolleiding, intern begeleiders en leerkrachten) veel expertise en praktijkervaring met groepsplannen. We ondersteunen scholen groepsplannen effectiever in te zetten en de administratieve belasting substantieel terug te brengen.

Tevens hebben we expertise in huis op het gebied van:

  • Het combineren van HGW en OGW in het werken met groepsplannen;
  • ICT-oplossingen om de administratieve druk te verminderen.

Maatwerk
Afhankelijk van de vraag van de school, worden we vaak ingeschakeld voor de volgende acties:
1. Analyse van de leerlijnen en opbrengstambities van school per basisvak. Wat moet nog gedaan en vastgelegd worden in schoolplan?
2. Analyse van het opstellen, uitvoeren en evalueren van de groepsplannen in school, zowel naar inhoud als naar administratief proces. Wat is nodig om van het groepsplan een betekenisvol werkdocument te maken, dat minder administratie kost?
3. Afspraken in het team maken over het effectiever werken met groepsplannen.
4. Leer- c.q. werkbijeenkomsten in het team waarin de leerkrachten kort en bondig met elkaar groepsplannen opstellen en/of evalueren.
5. Coaching van intern begeleiders bij het voeren van groepsbesprekingen
6. Het periodiek bespreken in het team van de behaalde opbrengsten en interventies die werken.


Meer weten?
Neem contact op met Arjan Clijsen.


Contact met adviseur