Direct naar content

Blog: Vernieuwing onderwijs: waarom?

21-04-2017 Op dit moment is er volop discussie over het project Onderwijs2032. Het jaar 2032 is ver weg, toch kopt Nieuwsuur op 19 april jl.: 'Vernieuwing onderwijs moet nu meteen beginnen'. Blog van Pleuni van Rooij.

“Ik lees de verschillende standpunten, maar ben op dat moment onder de indruk van de uitspraken van Sven Annen, ambassadeur vanuit de scholieren zélf:

Sven Annen van Scholierencomité LAKS is het eens met de kritiek en vindt dat "leerlingen moeten weten waarom ze iets leren. Vakken moeten veel meer verbinding hebben met elkaar, bijvoorbeeld via thema- of projectonderwijs".

"Nu leer je op de middelbare school aparte vakken, geschiedenis, economie, enz. Je kan een thema als de vluchtelingencrisis behandelen en al die vakken daarin aan bod laten komen. Dan snappen leerlingen waar het over gaat en is het betekenisvoller", zegt Annen.

Een aantal woorden hieruit; ‘het waarom’, ‘verbinding’ en ‘betekenisvoller’, spreken mij direct aan omdat ik ze herken vanuit de gesprekken die ik afgelopen week met docenten heb gevoerd.

“Waarom moeten we dit eigenlijk leren? Is dit voor een toets?”

Dit zijn vragen die leerlingen vaak stellen. Voor veel docenten ook herkenbare vragen. Regelmatig is het antwoord ‘gewoon daarom’ of ‘omdat je deze stof moet beheersen voor je examen’. Soms is het lastig om een beter antwoord paraat te hebben. In de waan van de dag, verdwijnt de betekenis, het ‘waarom’, naar de achtergrond. De docenten die ik afgelopen week sprak, geven echter graag betekenis aan de lessen die zij geven. Tegelijkertijd vraagt het onderwijssysteem bewijslast in de vorm van toetsen en examens.

Hoe kunnen docenten meer betekenen voor leerlingen in antwoord op de ‘waarom-vraag’? Als het lukt om meer betekenis te geven aan het leren, wat doet dat met de motivatie van leerlingen? Zoeken naar de verbinding met andere vakken, de praktijk en de belevingswereld van leerlingen om zo ons onderwijs betekenisvoller te maken. En wat betekent dat dan voor bijvoorbeeld zinsontleding bij Nederlands? Kunnen leerlingen zelf zoeken naar een tekst die hen aanspreekt, actueel is, en deze  inzetten voor de opdracht zinsontleding? Dit is dan het vertrekpunt om samen met de docent aan de slag te gaan. Kleine stappen met zichtbaar resultaat; durven experimenteren.

Ik hoorde laatst de formule ‘motivatie = nut x plezier’, met de reactie van een docent dat leren niet altijd leuk kán zijn. Eens! In het ‘echte’ leven is er ook niet altijd plezier,  maar een goed verhaal hebben bij het ‘nut’, het ‘waarom’, dat verdienen leerlingen.

Sven Annen daagt het onderwijs uit om de ‘waarom-vraag’ steeds te blijven stellen. Wat moet, wat mag, wat kan, om Onderwijs2032 te realiseren?”


Contact met adviseur