Direct naar content

De werkplek als leidend perspectief

Miranda Timmermans
Lector LeerKRACHT aan de Pabo van Avans Hogeschool en als zelfstandig adviseur werkzaam rondom leren en opleiden op de werkplek.
   
Miranda Timmermans“Bij het ontwikkelen van een educatief netwerk zoals opleiden in de school is de driehoek opleiding, werkplek en student heel belangrijk. Als lerarenopleider en projectleider ‘opleiden in de school’

, maar ook vanuit mijn onderzoek heb ik gezien dat juist binnen de genoemde driehoek ‘leren in verbinding’ plaatsvindt. De procedures en randvoorwaarden die hiervoor nodig zijn, zijn over het algemeen helder. Maar over het leren in dat netwerk, hoe je dat moet faciliteren en wat goede opbrengsten zijn, daarover is vaak nog weinig duidelijkheid en lopen de opvattingen uiteen. Dat is de kern van de uitdaging waar we voor staan.”

Het verschil tussen leren en opleiden
“Het is relevant om een onderscheid te maken tussen ‘leren op de werkplek’ en ‘opleiden op de werkplek’. Leren is een activiteit van de lerende, de student of de zittende leerkracht. Opleiden van de opleider of begeleider als ondersteuner van het leerproces, met als doel goede (beginnende) beroepsbeoefenaren af te leveren. Vanuit het perspectief van de opleiding van studenten proberen we met opleiden in de school het leren van de studenten te sturen. Leren op de werkplek vindt eigenlijk altijd plaats en op heel veel manieren. En het is nog maar de vraag of en in welke mate het leren gestuurd kan worden. En in alle eerlijkheid: dit kwalificerend leren gaat niet altijd de goede kant op. Studenten leren niet altijd de ‘goede’ dingen op de werkplek. En daar wordt het spannend. Hoe kunnen we dit leren binnen de mogelijkheden toch bijsturen?”

Samen opleiden
“Om binnen de driehoek vorm te geven aan samen opleiden is het handig om bij de rijke leeromgeving van de werkplek te beginnen. In gezamenlijkheid gaan lerarenopleider, praktijkopleider en student na wat de student gerelateerd aan de opleidingsdoelen in de praktijk kan leren. Hoe rijk is de leeromgeving van de school? Welke mogelijkheden worden de student geboden? En wat doet de student daar uiteindelijk mee? En natuurlijk moet ook helder zijn wat ze ervan leren. Wat op de werkplek niet geleerd kan worden of wat beter en efficiënter op de opleiding ‘onderwezen’ kan worden, zal op de opleiding een plek moeten krijgen.”

Professionele dialoog
“Opleiden in de school is een innovatie die een andere kijk vraagt op leren en opleiden voor een beroep. Om dit te laten slagen, zo is mijn vaste overtuiging, moeten we starten bij de werkplek. Dát is het leidend perspectief en niet de ideeën die je daar als opleiders over hebt. Dit betekent dat een beroepsopleiding recht doet aan de verschillen in de onderwijspraktijk. Het is grote winst wanneer lerarenopleiders zich beter bewust zijn van wat er in de praktijk wel en niet kan. Dat is geen sinecure, want dat is heel schoolspecifiek. Verder heeft ieder vanuit zijn of haar positie ook eigen doelen. Die heeft de student, die hebben de school en de praktijkopleider en de lerarenopleider en de lerarenopleiding. Om het leren krachtiger te maken, is het van belang om die doelen expliciet te maken, aanspraak te maken op ruimte om te leren en daar een professionele dialoog over te voeren.”  

“De kwaliteit van samen opleiden groeit en bloeit op de kwaliteiten van alle partners. Zo bereiken we de top.”

“Met elkaar kun je ook maatregelen nemen om het leren op de werkplek te versterken, zodat de school maar ook de lerarenopleiding een betere leeromgeving voor professionals wordt. Scholen en lerarenopleidingen kunnen elkaar nog meer uitdagen om over de muren van de eigen organisatie en de eigen praktijk en korte termijn belangen te kijken. Het is ook winst wanneer de onderwijspraktijk en de leraren samen in dialoog zijn over de ontwikkelingen in het leraarschap en hoe je daar de toekomstige beroepsopleiders in toerust.”

“Ik ben overigens ontzettend positief over wat er nu allemaal in beweging is. Er gebeuren mooie dingen binnen de lerarenopleidingen, binnen schoolbesturen en scholen en in de kleine netwerken van lerarenopleiders, leraren en leraren-in-opleiding. In deze ruimte tussen de formele systemen gebeurt van alles waar we van kunnen leren. Er worden nieuwe ambities geformuleerd, er wordt nieuwe taal ontwikkeld en er wordt uiteraard ook geworsteld. Het is groot denken en kleine stapjes vooruit zetten. In ieder geval denk ik dat het belangrijk is om de verhalen uit de frontlijn te delen.  

Column Miranda Timmermans

Gebruik dit formulier om uw reactie achter te laten.
*
*
*
 
Captcha

 
*

Leren in verbinding

 Ton Bruining

Educatieve netwerken

 Jos Castelijns

Samen opleiden van leraren voor het technisch beroepsonderwijs

 Mark Boiten

Leerpotentieel academische opleidingsschool

 Sanne Akkermans

Verbinders in de praktijk

 Willy van Dijk

Delen