Direct naar content

Leerpotentieel van een academische opleidingsschool

Dr. Sanne Akkerman
Universitair Hoofddocent, Afdeling Educatie aan de Universiteit Utrecht

Sanne AkkermansOm beter onderwijs te kunnen verzorgen wordt er veel gewerkt aan netwerkvorming in het onderwijs. De samenwerking tussen lerarenopleidingen en opleidingsscholen is daar een mooi voorbeeld van. De ontwikkeling van netwerken vraagt om inzichten in de wijze waarop scholen en onderwijsactoren relaties aangaan met partnerorganisaties en wat de verschillende partijen daarvan leren. Onderzoek levert daar een zinvolle bijdrage aan. Samen met Ton Bruining en Marja van den Eijnden bestudeerde ik de ontwikkeling van een netwerk academische opleidingsschool. Ons onderzoek was bedoeld om de ontwikkeling van een educatieve netwerkorganisatie beter te begrijpen, met name als het gaat om het leren over institutionele grenzen heen. Zo keken we naar wat we aan leerprocessen konden waarnemen tussen academische basisscholen en een lerarenopleiding, tussen studenten, leraren, lerarenopleiders, schoolleiders, coördinatoren, lectoren, managers en bestuurders.

Er bleken in het netwerk een aantal “sleutelfiguren” te bestaan die wij conform de literatuur ook wel hebben aangeduid met de term “boundary crossers” of “brokers”, vertaald ook wel bruggenbouwers. Boundary crossers zijn mensen die in meerdere organisaties en/of op verschillende niveaus actief zijn, en daardoor in staat zijn mensen van verschillende groepen, lagen, en organisaties met te elkaar verbinden en samen te brengen, Onze centrale vraag was: Met welke opgaven worden boundary crossers bij de opstart van een academische opleidingsschool geconfronteerd en tot welke leermechanismen leidt dat op institutioneel, interpersoonlijk en intrapersoonlijk niveau?

We zagen verschillende leermechanismen optreden: wie zijn wij eigenlijk, wat maakt ons anders (leren in de vorm van identificatie), hoe stemmen wij op elkaar af (leren door nieuwe vormen van coördinatie), wat zien we als we ons in anderen verplaatsen (leren door wederzijdse reflectie), kunnen we het anders doen (leren door transformatie)? We vonden dat er op verschillende niveaus verschillende leermechanismen optraden. Daar waar er op institutioneel niveau vooral nieuwe vormen van coördinatie zichtbaar was, vond er op interpersoonlijk en intrapersoonlijk niveau ook reflectie plaats. Transformatie bleek echter alleen zichtbaar op intra-persoonlijk niveau, en dan vooral in het persoonlijke leren van de boundary crossers in het netwerk. Door hun kartrekker rol in het netwerk veranderden ontwikkelden zij een andere visie op onderwijs, op samenwerking, op de rol van onderzoek in onderwijs, maar dachten zij ook anders na over zichzelf en hun toekomst.

De biografie van de boundary crossers gaf ons verder inzicht in hun professionele karakter. Zij leken graag iets nieuws aan te gaan en te willen bewerkstelligen, een natuurlijke drive te hebben om zich naar buiten toe te oriënteren, anderen aan te spreken en samen te werken en te leren. De rol van de boundary crossers bleek echter niet alleen maar bevorderlijk voor het opzetten en realiseren van het educatief netwerk. Daar waar deze sleutelfiguren zich samen steeds meer gingen profileren als de academische opleidingsschool, maakten zij zich ook steeds meer zorgen over de vraag of zij ook andere leraren, lerarenopleiders en bestuurders bij het onderzoek zouden kunnen betrekken. Ons vermoeden is dat het belemmerend werkt wanneer de boundary crossers aan hun stoel plakken. Wanneer dezelfde mensen steeds centraal staan in het netwerken wordt het voor anderen moeilijker om aan te haken. Kortom, voor de vorming van een succesvolle netwerken is een mooi educatief idee en het positioneren van brokers dus niet voldoende.

Reageer

Gebruik dit formulier om uw reactie achter te laten.
*
*
*
 
Captcha

 
*

Leren in verbinding

 Ton Bruining

Educatieve netwerken

 Jos Castelijns

Verbinders in de praktijk

 Willy van Dijk

Samen opleiden van leraren voor het technisch beroepsonderwijs

 Mark Boiten

De werkplek als leidend perspectief

 Miranda Timmermans

Delen