Direct naar content

Observatie-instrumenten

Op basis van onderzoek en in samenwerking met het veld heeft KPC Groep twee observatie-instrumenten ontwikkeld. 

Deze twee instrumenten zijn ook opgenomen in de inventarisatie van de PO-raad van observatie-instrumenten PO: Wijzer over Zien en Kijken. KPC Groep biedt ondersteuning op maat bij de toepassing hiervan.


1. Observatie-instrument Kwaliteit van een school
Dit door KPC Groep ontwikkelde instrument maakt duidelijk hoe de kwaliteit van het lesgeven is van de verschillende teamleden. Het observatie-instrument is tot stand gekomen op basis van onderzoek en is geënt op de bekwaamheidseisen, diverse reeds bestaande observatie-instrumenten en het inspectie-kader van de Inspectie voor het onderwijs. U kunt het inzetten als zelfstandig meetinstrument om na te gaan of een leerkracht goed onderwijs geeft conform de inspectie-eisen en de eigen standaarden van de school. 

Wat wordt gemeten? 
Met behulp van het observatie-instrument wordt bepaald hoe de kwaliteit van de leerkracht is zowel in het didactisch handelen (onderwijskundige component) als in het pedagogisch handelen (pedagogische component). De bekwaamheidseisen zijn gebruikt als richtlijn. Bij de onderwijskundige component wordt onder andere gekeken naar: 
  1. Doelen en beginsituatie 
  2. Organisatie 
  3. Leerinhoud 
  4. Didactische werkvormen
  5. Leeractiviteiten 
  6. Onderwijsmiddelen 
  7. Evaluatie 

Toepassingen
Het observatie-instrument kan op diverse manieren gebruikt worden: 

  • In het kader van de gesprekkencyclus, waarna er (prestatie)afspraken worden gemaakt over waar de leerkracht de komende periode meer aan gaat werken. De schoolleider of de teamleider/bouwcoördinator die de gesprekken voert, gebruikt het formulier tijdens de lessenobservatie ter voorbereiding op het gesprek in het kader van de gesprekkencyclus. 
  • Tijdens professionaliseringsmomenten, waarin gesproken wordt met het team over de manier van lesgeven, de eigen standaarden van de school daarover en waarin men afzonderlijk nog verder zou kunnen groeien. 
  • Tijdens lessonstudys, als leerkrachten bij elkaar (nadat zij een les samen hebben voorbereid) bij elkaar in de klas gaan kijken. Het observatie-instrument kan dan ingevuld worden en daarna gezamenlijk besproken. 
  • In het kader van individuele professionalisering van leerkrachten. Als blijkt dat er getwijfeld wordt aan de kwaliteit van een leerkracht (bv haar opbrengsten voor een bepaald vak vallen tegen of lopen achter op de rest), dan kan in een verbeteringstraject het observatie-instrument gebruikt worden, door bijvoorbeeld de IB-er of de school-ondersteuner. 
  • In het kader van de groei van start-bekwaam naar basis-bekwaam leerkracht. Het instrument kan met voormeting en nameting inzicht geven of een leerkracht groeit in haar competenties qua lesgeven. 
  • Ook kan het instrument gebruikt worden om de school in z’n geheel door te lichten en een totaalmeting te doen over de kwaliteit van het onderwijs op de school. 
 
Interesse? 
Wilt u als school of bestuur aan de slag met dit instrument? We verzorgen trainingen in het gebruik van het observatie-instrument. In een ééndaagse training wordt uitgelegd wat wordt verstaan onder alle onderdelen van de lijst, hoe er geobserveerd kan worden en hoe er met de resultaten omgegaan kan worden. 
De kosten per trainingsgroep van maximaal 15 deelnemers bedragen € 2.560,-. De eenmalige kostprijs van het observatie-instrument bedraagt € 150,- (exclusief BTW) per school. Bij meer dan 10 scholen per bestuur geldt een kortingspercentage van 10%. 

 

2. Observatie-instrument opbrengstgericht werken (OGW)
Het observatie-instrument OGW is een zogeheten rubric: een beoordelingsinstrument om vaardigheden in kaart te brengen. Ontwikkeld op basis van onderzoek en verfijnd na gebruikservaringen in het veld.


Wat wordt gemeten?
Met behulp van het observatie-instrument wordt bepaald in hoeverre de leerkracht voldoet aan de condities om zijn les Opbrengst Gericht te laten zijn. Er wordt gekeken naar de volgende onderdelen: 

  1. Doelen stellen en benoemen (feed up)
  2. Succescriteria benoemen
  3. Differentiëren
  4. Feedback geven
  5. Evalueren (feed forward)

Toepassingen
Het observatie-instrument kan op diverse manieren gebruikt worden: 

  • In het kader van de gesprekkencyclus, waarna er (prestatie)afspraken worden gemaakt over waar de leerkracht de komende periode meer aan gaat werken. De schoolleider of de teamleider/bouwcoördinator die de gesprekken voert, gebruikt het formulier tijdens de lessenobservatie.
  • Tijdens professionaliseringsmomenten, waarin gesproken wordt met het team over de manier van lesgeven en het meer effectief laten zijn van je lessen, meer opbrengst gericht. Het instrument met de voorbeelden kan dan doorgenomen worden.
  • Tijdens lessonstudys, als leerkrachten bij elkaar (nadat zij een les samen hebben voorbereid) bij elkaar in de klas gaan kijken. Het lege observatie-instrument kan dan ingevuld worden en daarna gezamenlijk besproken.
  • In het kader van individuele professionalisering van leerkrachten. Als blijkt dat een leerkracht niet voldoende opbrengst gericht lesgeeft (bv haar opbrengsten voor een bepaald vak vallen tegen of lopen achter op de rest), dan kan in een verbeteringstraject het observatie-formulier (zowel die met de voorbeelden als de lege) gebruikt worden, door bijvoorbeeld de IB-er of de school-ondersteuner.
  • In het kader van de groei van start-bekwaam naar basis-bekwaam leerkracht. Het instrument kan met voormeting en nameting inzicht geven of een leerkracht groeit in haar competenties van lesgeven. 

 
Ondersteuning
Gebruikers ondersteunen we met een ééndaagse training.  Hierin  wordt uitgelegd wat wordt verstaan onder alle onderdelen die te samen de condities vormen voor Opbrengst gericht werken in de klas en hoe het observatie-instrument op een juist manier ingezet en gebruikt kan worden. Een trainersgroep bestaat uit maximaal 16 deelnemers. De kosten per training bedragen € 2.560,-. 

Directeur/adviseur Primair Onderwijs

Delen