Direct naar content

Blog werkdruk: Gebrek aan impactleren

Het tweede probleem volgt uit het eerste probleem.

Van conservatieve professionele leergemeenschappen naar de plek der moeite

Leraren die vijfentwintig jaar in het onderwijs zitten hebben waardevolle ervaringen opgedaan. Maar wat hebben ze van die die ervaring geleerd? Heeft ervaring geleid tot een andere manier van werken? Het risico is dat het blijft bij “leren als zinvolle activiteit”. Daarmee is het nog geen “impactleren”. Professionele leergemeenschappen zijn waardevol, maar ze hebben volgens de Finse onderzoeker Engeström ook de neiging om conservatief en gesloten te worden. Om er bij te mogen horen moeten de deelnemers een weg van buiten naar  binnen bewandelen. Dat staat co-creatie en innovatie in de weg. Om tot serieuze verandering te komen is expansief leren noodzakelijk. Daarvoor moet je een stapje verder gaan, diepere lagen aanboren en - de plek der moeite opzoeken. Dat wil zeggen confrontaties aangaan die je liever uit de weg gaat. Een opdracht voor leraren en schoolleiders.

Van professionele ruimte als een juridisch contract naar een morele overeenkomst

Het gebrek aan impact wordt ook groter wanneer professionele ruimte geen teamfenomeen is. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer individuele leraren hun autonomie kunnen opeisen. Door zo’n juridische claim kan het gebeuren dat een leraar die naast zijn werk een onderzoek doet, door collega’s eerder als een last dan als een lust wordt beschouwd. Als het al lukt om de vragenlijst van die collega in te vullen, dan is het vooral om die collega te helpen. Veel leraren die gefaciliteerd worden om naast hun werk een opleiding te volgen hebben het gevoel dat ze er verder alleen voor staan. Door het ontbreken van een morele overeenkomst ervaren ze bij de vertaling van hun leerervaringen naar de praktijk onvoldoende steun van bijvoorbeeld directe collega’s, een mentor of hun leidinggevende.

De KIS-disease

Eens in de week wordt tegen mij gezegd dat de training vooral simpel en praktisch moet zijn. Bedenk dat er niets zo praktisch is als een goede theorie. Het risico van het KIS-denken is dat het gaat ontbreken aan een theoretische onderlegger en een goede praktijkanalyse. Wanneer door dat euvel de training die je volgt te weinig impact heeft, dan wordt het werkdrukprobleem opnieuw eerder groter dan kleiner.

Wil je de werkdruk verlagen, zorg dan dat je blijft leren en professionaliseren op een manier die leren als activiteit vervangt door impactleren. In een lerende organisatie nemen leraren en schoolleiders daar een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor. In een lerende organisatie worden die aanpakken gekozen die je in een eerste reflex uit de weg zou willen gaan.


Vervolg

Wil je reageren of met ons in gesprek gaan? Neem dan contact op of schrijf een reactie.
Ton Bruining, t.bruining@kpcgroep.nl, telefoon 06-53221513.

Workshops over werkdruk op NOT
Samen met Ageeth Nijboer verzorg ik tijdens de NOT Academy op 24 januari en op 26 januari van 10.30 uur tot 11.15 uur de workshop 'Werkdruk(temakers)'. U kunt zich hiervoor gratis aanmelden op de website van de NOT.

Directeur/adviseur beroepsonderwijs

Delen