Gesteld wordt dat het verstandig is te anticiperen op de nieuwe situatie. Maar een aantal essentiële zaken (samenwerkingspartners, omvang van het toekomstig budget) zijn nog niet duidelijk. Wat is wijs?
Antwoord: Besturen hebben de verantwoordelijkheid om met elkaar in de regio een dekkend netwerk van onderwijsvoorzieningen te realiseren. Daarvoor is het gewenst om bijv. aan de hand van onderwijszorgprofielen van scholen te bekijken welk onderwijsaanbod voor welke groepen leerlingen nu al voorhanden is in het samenwerkingsverband. Ook de eventuele tussenvoorzieningen, speciale klassen kunnen bij deze analyse worden betrokken.
Individuele scholen kunnen, als dat nog niet bekend is, beginnen met het inventariseren van het aantal rugzakleerlingen en leerlingen die in het (V)SO verblijven en vervolgens de situatie van deze leerlingen specifieker in kaart brengen. De volgende vragen zijn daarbij relevant:
- hoe lang is de (her)indicatie nog geldig?
- heeft betreffende leerling de hele indicatie-periode nog deze vorm en hoeveelheid begeleiding en ondersteuning nodig? Of kan die ondersteuning eerder worden afgebouwd? Of heeft de leerling een korter en intensiever ondersteuningstraject nodig?
- welke onderwijsbehoefte heeft deze leerling?
- weten we inmiddels zelf op welke wijze we de leerling moeten begeleiden?
- welke ondersteuning is voor de leerkracht/intern begeleider/het schoolteam (nog) gewenst?
- als we tevreden zijn over de huidige externe begeleiding, op welke manier kunnen we dat wel of niet voortzetten en wat zijn alternatieven?
Scholen kunnen ook na gaan welke leerlingen ze de laatste twee jaar hebben verwezen en wat de belangrijkste handelingsverlegenheid was van de school/de desbetreffende leraar. Is daar verdere professionalisering voor nodig? En zo ja op welke wijze? (een cursus, een training, een lerend netwerk met collega’s uit het so/vso?). Of heeft de school een groot aantal leerlingen die meer structuur en (huiswerk) begeleiding nodig hebben. Kan er mogelijk iets in de organisatie van het onderwijs veranderd worden? Sluit de huidige manier werken voldoende aan bij deze groep leerlingen? Maakt de school gebruik van verschillende leerstrategieën, een rijke leeromgeving enz.
Het (V)SO kan de komende maanden het terugplaatsingsbeleid nader bekijken. Zijn er meer leerlingen die eerder geschakeld kunnen worden naar andere vormen van onderwijs? Hebben de leden van de CvB’s. voldoende zicht op de mogelijkheden die het regulier onderwijs heeft ontwikkeld ten behoeve van de ondersteuning en begeleiding van leerlingen met speciale onderwijsbehoeften. Of is er misschien een tussenvoorziening in de regio ontstaan waar deze leerling op z’n plaats is?
En wellicht zijn er ook thuiszitters in het samenwerkingsverband. Ook dat is een nadere analyse waard.
Bij het gesprek over de vraag ‘welke opbrengsten voor leerlingen willen we over vier jaar realiseren’ kunnen de uitkomsten van bovenstaande analyses behulpzaam zijn. Daarmee is een start gemaakt met de onderwijsinhoudelijke discussie binnen het samenwerkingsverband.