De gekleurde eieren na Pasen

14 april 2020

Nu de eerste zeer voorzichtige tekenen van herstel na de crisis zichtbaar worden en we het feest van licht en hoop met elkaar op afstand hebben gevierd, gaan er alweer geluiden op over het heropenen van onze scholen. Iets waar veel leerlingen en hun ouders, maar ook veel docenten, naar hebben uitgekeken. Dit na een qua interactie schrale periode van onderwijs op afstand via de nieuwe media. Maar laten we gelijktijdig met de heropening van onze scholen proberen om alle creativiteit en vernieuwing vast te houden, die de afgelopen periode van afstandsonderwijs ook heeft opgeleverd. Met name waar het kwaliteitsverhogend of probleemoplossend werkte.

Leerproces op maat

Uiteraard blijft leren in het klaslokaal en in directe interactie tussen leraar en leerling belangrijk. Maar de grootte en heterogeniteit van deze klassen kan soms ook het leerproces van zowel de voorlopers als de wat zwakkeren in de weg staan. Zo lijkt afstandsonderwijs thuis, dat wordt gecombineerd met klassikaal onderwijs op school, een aantal van de beperkingen te kunnen verkleinen, die we al lang ervaren in ons onderwijs. Door afstandsonderwijs thuis kunnen storende elementen in het leerproces mogelijk worden verkleind en kan leerstof voor een deel meer op maat en aansluitend bij de voorkeuren en bij het kennis- en competentieprofiel van een leerling of student worden aangeboden.

Variabele oplossingen

Een goede mix van klassikaal onderwijs en onderwijs op afstand is uiteraard niet eenvoudig. De vele oplossingen die de afgelopen periode zijn bedacht variëren sterk. De ene school werkt met strakke dagopdrachten, de andere geeft meer vrijheid met flexibele weekopdrachten. De ene school doet veel met ‘face to face’ begeleiding door docenten via Zoom of een andere app. Sommige andere werken vooral met email. Een aantal scholen laat wekelijks opdrachten ophalen op school. En weer een andere school gebruikt vooral ‘serious gaming’.

Om een beeld te krijgen van ‘best practices’, ‘do’s & dont’s’ en specifieke problemen en kansen in relatie tot afstandsleren, zijn we vanuit KPC Groep begonnen met een onderzoek naar afstandsonderwijs en ‘blended learning’. Daarvoor hebben we leerlingen, studenten, docenten, bestuurders,  ouders en adviseurs benaderd. In eerste instantie om met elkaar de juiste vragen te formuleren. Denk daarbij aan vragen rond het gebruik van programma’s en instrumenten, het zowel individueel als groepsgewijs coachen van leerlingen en studenten, het verstrekken en beoordelen van opdrachten, betrokkenheid van en begeleiding door ouders, het begeleiden van ouders en gezinnen, het functioneren van onderwijsteams en vragen over het toekomstige en structurele gebruik van afstandsleren. Uit de vele reacties die we hebben ontvangen blijkt een grote motivatie van alle betrokkenen om het onderwijs zo goed mogelijk van de huidige ervaringen te laten profiteren.

Eerste inzichten

De inventarisatie van vragen en enkele gesprekken (op afstand) leveren al wat eerste inzichten op. Zo geeft een collega aan dat samenwerken in een (docenten)team een geheel nieuwe dimensie krijgt, die ook vraagt om nieuwe afspraken en spelregels. Zij is geïnteresseerd in de manier waarop, via Teams en andere apps, collega's onderling contact houden, samenwerken en elkaars werk bekijken. Ze heeft voor een team waar zij mee werkt een aantal tips op een rijtje gezet, die daarvoor gebruikt kunnen worden. Een andere collega geeft aan dat de gesprekken die momenteel op afstand plaatsvinden soms tot meer verdieping leiden dan voorheen. Hij stelt ook de vraag of, dan wel in hoeverre, het onderwijs nog verder geïndividualiseerd moet worden.

Een docent geeft aan dat, in tegenstelling tot wat ik in mijn vorige blog opperde, hij van mening is dat de innovaties nog zeker niet voldoende onderwijsgestuurd zijn, maar nog altijd vooral techniekgestuurd. Een bestuurder geeft aan dat afstandsonderwijs niet de structurele problemen in het onderwijs zoals het lerarentekort moet gaan maskeren. En dat afstandsonderwijs niet door digitaal droomdenken, onder de inmiddels wat sleetse noemer van ‘het nieuwe leren’, tot minder aandacht voor basiskennis en sociaal-maatschappelijke vaardigheden mag leiden.

Het is bekend dat in een aantal gezinnen geen of onvoldoende middelen aanwezig zijn voor afstandsonderwijs of dat de begeleiding door ouders problematisch is. Maar ook ouders die wel in staat zijn om goed te begeleiden, geven aan dat hun kinderen zeer wisselend reageren op het afstandsonderwijs - zoals ik in mijn vorige blog al heb aangegeven - en ze vragen zich af of zij hierin ook niet beter begeleid zouden moeten worden. Teach the Teacher 2.0. 

Vervolg

Kortom, veel vragen. Heel veel vragen nog. Maar er spreekt grote betrokkenheid uit en het lijkt erop dat iedereen ook de voordelen op langere termijn ziet van ‘blended learning’ of in goed Nederlands  gemengd leren. We gaan de vragen nu clusteren rond thema’s en vervolgens op zoek naar de antwoorden, zowel bij de eerder geschetste groep direct betrokkenen als bij de professionals die hier mee bezig zijn. Onder meer door hen een aantal vragen direct voor te leggen en door antwoorden te zoeken in de vele publicaties in de media. Voor wie nog mee wil denken en doen en t.z.t. de onderzoeksresultaten wil ontvangen, stuur een mail naar: f.donders@kpcgroep.nl.

 

Reacties

Reageer zelf of bekijk alle reacties

Geïnteresseerd?

Neem dan contact op met:

Drs. Frans Donders
Directeur KPC Interim/Adviseur
06-12504008

E-mail Frans