Kennis over 10-14 onderwijs vermenigvuldigen

23 januari 2020

Auteur: Ton Bruining i.s.m. Marieke Bloothoofd

Woensdagmiddag 22 januari 2020 verzamelde een grote groep leraren, lerarenopleiders en schoolleiders zich op Spring High in Amsterdam om kennis te delen en kennis te halen over 10-14 onderwijs. Wat is 10-14 onderwijs eigenlijk? Waarom zou je met 10-14 onderwijs beginnen? Hoe begin je een 10-14 school? Wat zijn de uitgangspunten van het curriculum?

Te gast bij Spring High

Spring High is een van de voorlopers in het 10-14 onderwijs. (Een portret van de school is opgenomen in de Kijkwijzer 10-14 onderwijs die KPC Groep in het najaar van 2018 uitbracht.) De school was gastheer van de conferentie ‘Waar 10-14 onderwijs elkaar ontmoet’ die door het lerend netwerk 10-14 werd verzorgd in samenwerking met SLO.

De conferentie was een vervolg op een eerste 10-14 conferentie die op 7 april 2017 werd gehouden door het Lerend netwerk 10-14 in samenwerking met KPC Groep. In de tussentijd is er héél véél gebeurd. Inmiddels lopen er twee tranches met in totaal twaalf 10-14 pilots waar voorloperscholen heel veel ervaring opdoen en die door Oberon in opdracht van OCW gedurende een aantal jaren worden onderzocht om achter de succesfactoren te komen. 

Onder de deelnemers bevonden zich onderwijsmensen die zich op 10-14 oriënteren omdat zij meer werk willen maken van een doorlopende leerlijn, meer willen betekenen voor kansarme kinderen, of omdat zij zich in een krimpregio bevinden. Aan de ene kant van het spectrum denken sommigen van hen aan een aparte tienerschool. Aan de andere kant van het spectrum zijn er scholen die het eerst en vooral zoeken in een betere samenwerking tussen primair en voortgezet onderwijs en de ontwikkeling van het vakmanschap van leraren als ‘grensgangers’ tussen primair en voortgezet onderwijs.

Marieke Bloothoofd is een van onze nieuwe adviseurs die zelf werkzaam is in het onderwijs en naast haar werk in het voortgezet onderwijs voor KPC groep als onderwijsadviseur actief is. Zij vergezelde mij naar de conferentie. Verder waren we ook met Bert van Velthooven met wie ik als onderzoeker samenwerk in de onderzoeksgroep leren en innoveren o.l.v. Marnix lector Arienne van Staveren. Op de conferentie ontmoetten we verder verschillende initiatiefnemers uit de 10-14 projecten die we vanuit KPC Groep begeleid(d)en. 

Hoe aan de slag met 10-14 onderwijs?

In de eerste ronde namen we deel aan een workshop die ging over de vraag hoe start je met 10-14 onderwijs. We gingen in gesprek met de initiatiefnemers van de Academie 10-14 in Almere. Als antwoord op de vraag hoe je start,  bepleitten zij het ‘gewoon doen’ principe, het belang van een marktonderzoek, een solide business case, de samenwerking tussen netwerkpartners - zoals de verschillende scholen in de regio en ook de lerarenopleiding - het leerconcept en de R&D functie van de 10-14 pilot voor het hele onderwijs in Almere.

Stem van de leerling

Tussen de de eerste en tweede ronde ging Jeroen Bron van SLO in een presentatie in op het belang van de stem van de leerling bij de ontwikkeling van onderwijs. Zelf promoveerde hij in 2018 aan de Universiteit voor Humanistiek op een promotie-onderzoek naar dat onderwerp: Student voice in curriculum development. Jeroen ging in zijn verhaal ook nog in op het belangwekkende werk wat voormalig KPC groep collega Cees de Wit heeft gedaan op het gebied van leerlingparticpatie. Jeroen verwees daarvoor naar de publicatie Goed onderwijs is ondenkbaar zonder de inbreng van leerlingen

Rollen van de leraar

Het profiel van de leraar was het thema van één van de workshops in de tweede ronde. Dit aan de hand van het model van de zes rollen van de leraar. Een leraar van de route 10-14 uit Zwolle vertelde over de wijze waarop hij een dag in 10-14 onderwijs aanpakt en over zijn betekenisvolle ervaringen met 10-14 onderwijs. In mijn groepje viel op dat leraren volgens het zes rollen model wel heel hard moeten werken en dat die rollen erg gaan over in controle zijn en beheersen. Kan de leraar niet eens loslaten vroegen wij ons af, waarbij het begrip zichtbare onzichtbaarheid bij ons opkwam. Camyre De Aldelhart Toorop, schoolleider van Spring High reflecteerde ook op de zes rollen. Zij benadrukte dat de 10-14 leraar een excellente leraar moet zijn, die vooral ook ontwerper kan zijn en vanuit een brede achtergrond onderwijs op maat kan maken dat aansluit bij de specifieke onderwijsbehoeften van de kinderen. Verder gaf zij aan dat het haar missie is om het onderwijs van binnen uit de veranderen. Dat houdt niet op bij 10-14. "We slokken ander onderwijs op", zei ze stoer.

Scherp debat

Dat niet iedereen hetzelfde denkt over de kern van 10-14 onderwijs werd duidelijk tijdens een van de laatste workshops die werd verzorgd door Oberon-onderzoeker Anne Luc van der Vegt. Aan de hand van stellingen ging deze met de zaal in gesprek over 10-14 onderwijs. Dat werd een debat op het scherpst van de snede waarin het ging over doelgroepen, het vakmanschap van leraren en de verschillende keuzes van de pilotscholen.

Samengevat. Door de organisatoren en de ervaringsdeskundigen werd  een aantrekkelijk programma verzorgd dat de deelnemers de gelegenheid bood om zich te oriënteren, met elkaar in gesprek te gaan en ook de discussiëren over de kern van 10-14 onderwijs. Tegelijkertijd viel op dat er behoefte is bij scholen na de oriëntatiefase aan verdere verdieping. 

Tip! Een belangrijke datum om in de agenda te noteren is 28 oktober 2020. Dan organiseert het Lerend netwerk 10-14 een studiedag naar aanleiding van de eindrapportage van het monitor-onderzoek dat wordt uitgevoerd naar de succesfactoren.

 Hier meer informatie over 10-14 onderwijs en KPC Groep. 

 

 

Reacties

Reageer zelf of bekijk alle reacties

Geïnteresseerd?

Neem dan contact op met:

Dr. Ton Bruining
Adviseur/R&D KPC Groep
06–53221513

E-mail Ton