Dienende leiders en ondernemende professionals (blog)

24 september 2019

Ondernemers en managers zijn gericht op groei en innovatie en denken daarbij vooral aan meetbare doelen, technologie en proces- en productontwikkeling. Henk Volberda, hoogleraar strategisch management en innovatie aan de Universiteit van Amsterdam, schrijft in zijn nieuwe boek Innovatie jij.nu, dat je beter kunt starten met investeren in medewerkers en in dienend leiderschap. Dat leidt tot meer groei en innovatie.

Auteur: Frans M. Donders, directeur KPC Interim

Dienend leiderschap

Uiteraard is investeren in medewerkers altijd een goed idee. De groei van een organisatie begint bij de groei van mensen in die organisatie. De vraag is dan alleen hoe en waarin je dan precies gaat investeren. Maar de term dienend leiderschap roept wat mij betreft nog meer vragen op. Dienend leiderschap is zeker niet nieuw. Goed beschouwd hebben leiders altijd al de mensen in een organisatie gediend. Leiders faciliteren. Leiders zorgen dat een organisatie zo is ingericht dat iedereen zo goed mogelijk zijn of haar bijdrage kan leveren. En wanneer dat op een manier gebeurt, waarbij mensen hun bijdrage met plezier en met overtuiging leveren omdat zij het leiderschap van een ondernemer of manager erkennen en op prijs stellen, dan is de vraag of er sprake is van dienend of van dominant leiderschap al veel minder relevant.

De belangrijkste vraag echter, in deze tijd van steeds hoger opgeleide medewerkers, is of - al dan niet dienend - leiderschap zich nog tot een ondernemer of manager beperkt. In mijn whitepaper over ondernemerschap als duurzame basis voor een flexibele en wendbare organisatie, beschrijf ik waarom ondernemerschap steeds belangrijker wordt voor organisaties die werken met hoogopgeleide professionals. Deze professionals willen meer zeggenschap en invloed hebben op de strategie en het beleid van een organisatie en zullen in de rol van interne ondernemer, als ‘intrapreneur’, hun beste bijdrage aan een organisatie leveren. Daarbij zullen ze in sommige rollen en trajecten ook leidend moeten zijn. 

Intelligente ongehoorzaamheid

Een intrapreneur zal soms ook ‘ongehoorzaam’ moeten zijn. In een artikel van Jaap Peters op het Rijnland Praktijk Festival over ‘Slow Management’ haalt hij Ira Chaleff aan, een Amerikaanse ondernemer en eigenaar van een executive coaching en consulting bureau, tevens auteur van een aantal boeken over het thema leiders en volgers en intelligente ongehoorzaamheid. In een recente column legt Chaleff een verband tussen (intern) ondernemerschap en intelligente ongehoorzaamheid. Chaleff noemt tien voor (interne) ondernemers relevante vaardigheden:

 

1. Ken je doel

2. Ontwikkel een plan om dat doel te bereiken

3. Begrijp wat de ander(en) van jou verwacht(en)

4. Oefen van tevoren zodat je een beeld hebt van mogelijke kinken in de kabel

5. Start de onderneming/de reis

6. Wees voorbereid op onverwachte obstakels en gevaren

7. Wees behendig in het vinden van manieren om die obstakels te omzeilen

8. Zorg ervoor dat de anderen ook met jouw oplossingen kunnen dealen

9. Wees bereid om op basis van wederzijds vertrouwen nieuwe wegen te verkennen

10. Zorg ervoor dat het team weet wanneer de regels te volgen en wanneer niet.

 

Hoogste cultuurgoed

“Geef je mensen de ruimte als ze met goede redenen komen als ze zijn afgeweken van het oorspronkelijke doel’, zo vertaalt Chaleff intelligente ongehoorzaamheid naar de praktijk van het ondernemen. “Realiseer je continu (als ondernemer of manager - FMD) dat je mogelijk een verminderde blik hebt op de realiteit van alledag. En dat je medewerkers mogelijk meer oog hebben voor de obstakels onderweg, maar ook voor het vinden van passende oplossingen om alsnog het oorspronkelijke doel te bereiken.” Ten slotte wijst hij erop dat intelligente ongehoorzaamheid het hoogste cultuurgoed is dat je kunt bereiken in een organisatie. Want dan sta je er als baas nooit alleen voor. Bovendien, zo stelt Chaleff, voorkomt het dat een organisatie zichzelf “opsluit in routinematige denkpatronen en andere vormen van verslaving”.

De conclusie moet zijn dat leiderschap niet langer voorbehouden is aan ondernemers en managers, maar aan alle ondernemende professionals in een organisatie. Daar hoort bij dat vaste procedures en routinematige patronen moeten kunnen worden doorbroken door ‘intelligente ongehoorzaamheid’. En hebben we zo allemaal niet onszelf en de wereld ontdekt?

Auteur Frans M. Donders is directeur KPC Interim. 

 

Nieuwe eisen aan organisatie en management

Interim

Geïnteresseerd?

Neem dan contact op met:

Drs. Frans Donders
Directeur KPC Interim/Adviseur
06-12504008

E-mail Frans