Hoe versterk je eigenaarschap van leerlingen?

13 januari 2021

Maak kinderen eigenaar van hun leerproces. Dat klinkt eenvoudig maar er zit een hele wereld achter met de nodige valkuilen en misvattingen. Zo blijkt uit een gesprek met Daniëlle Aust.

Daniëlle is wat je noemt ervaringsdeskundige. Op haar school, het Kennemer College Mavo, is ze behalve als docent Duits vooral actief als leerjaarcoördinator. “Op het gebied van eigenaarschap zetten we hier op school mooie stappen. Dat we hier inzetten op meer eigenaarschap van leerlingen heeft te maken met twee dingen. We wilden leerlingen beter bedienen in hun keuzes. We zagen dat sommige leerlingen meer wilden dan ons reguliere aanbod. Bijvoorbeeld versneld examen Engels doen. Aan de andere kant zagen we een groep leerlingen die in de ‘consumenten-stand’ stond. Ze consumeerden de lessen en waren weinig gemotiveerd. Voor beide groepen leerlingen is meer eigenaarschap bij het eigen leren dus een belangrijk punt.”

Zelfinzicht

Haar uitgebreide praktijkkennis en persoonlijke ervaringen met eigenaarschap draagt Daniëlle graag over aan andere leraren. Bijvoorbeeld via trainingen voor KPC Groep.  Gezien de achtergrond van Daniëlle kunnen vooral leraren uit het VO hier hun voordeel mee doen.

Eigenaarschap valt of staat in haar ogen met zelfinzicht van de leerling. “Leerlingen moeten leren snappen hoe ze kennis tot zich nemen, hoe hun leerproces eruitziet en waarom ze bepaald gedrag vertonen. Hierdoor gaan ze begrijpen welke leerstrategieën wel of niet bij hen werken en waarin ze goed en minder goed in zijn.”

‘Eigenaarschap begint bij de docent’

Wat in het verhaal van Daniëlle regelmatig naar voren komt: eigenaarschap van de leerling begint bij de docent. “Als docent krijg je een nieuwe rol erbij, die van coach. Dat is voor veel leraren best lastig want je bent gewend om te zenden en te sturen. Docenten vinden de gedachte dat leerlingen meer eigenaarschap krijgen op zich heel aantrekkelijk: meer gemotiveerde leerlingen die zelf beslissingen nemen. Maar docenten realiseren zich vaak niet wat dat voor hen zélf betekent. Dat je een heel andere rol erbij gaat krijgen. Je moet kaders gaan creëren waarbinnen de leerlingen kunnen vallen en opstaan en verantwoordelijkheid gaan nemen. Dat is niet makkelijk. Leerlingen zijn er vaak aan gewend te consumeren en vinden het juist niet prettig als ze meer verantwoordelijkheid krijgen. Ze gaan dan kijken of ze de docent weer in de ‘zend-stand’ kunnen krijgen. Als je je als docent hiervan niet bewust bent, is dat een valkuil waar je in trapt. Je hoort daarom vaak zeggen: ‘dat loslaten vind ik best lastig’.”

Structuur

Tijdens haar trainingen merkt Daniëlle dat eigenaarschap soms verward wordt met zelfstandigheid. “Eigenaarschap betekent niet dat de leerling het zelf maar moet uitzoeken en bij je komt als er een vraag is. Het vraagt juist om een structuur waarbinnen leerlingen kunnen kijken wat wel en niet voor hen werkt. Zo leren ze zichzelf kennen en bereid je ze voor op de toekomst. Die bagage geef ik heel graag mee aan de leerling bij de stappen die hij gaat zetten in zijn verdere leven. In het onderwijs moet het in mijn ogen meer gaan dan alleen om diploma’s. Je persoonlijke overtuigingen zijn daarom een heel belangrijke factor voor wie aan de slag wil met eigenaarschap. Je kunt pas de rol van coach op je nemen als je daar vanuit je eigen overtuigingen ook achter kunt staan en als je positieve verwachtingen hebt over de leerling.”

Geen receptenboek

10 en 24 maart verzorgt Daniëlle opnieuw trainingen over eigenaarschap. “Deze zijn vooral bedoeld voor docenten die iets willen met eigenaarschap maar niet weten wat en hoe. Daarom is deze training ook zo nuttig. Je moet eerst nagaan of eigenaarschap bij jou past als docent. En realiseer je ook dat er geen receptenboek is voor eigenaarschap of stappenplan. Wat voor de ene leerling werkt, werkt bij de andere juist niet.”

Informatie over training eigenaarschap

Geïnteresseerd?

Neem dan contact op met:

Daniëlle Aust
Adviseur
073-6247247

E-mail Daniëlle