Passend onderwijs: 'waar ligt de grens van onze school'?

31 oktober 2020

Dit najaar staat op de agenda in de Tweede Kamer de evaluatie Passend Onderwijs. Een onderwerp dat vanzelfsprekend ook aan de orde komt in de basisopleiding voor ondersteuningscoördinatoren van KPC Groep. Opleider Pieter Jan Hiemstra benoemt enkele issues en hete hangijzers.

Volgende week start het opleidingsprogramma voor startende ondersteuningscoördinatoren. Met als belangrijke leeskost voor de deelnemers de samenvatting van de evaluatie van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek NRO van de in 2014 ingevoerde wet Passend Onderwijs. Pieter Jan: “Voor ondersteuningscoördinatoren is het belangrijk de ontwikkelingen rond Passend Onderwijs goed in de gaten te houden. De wet zorgde voor hoge verwachtingen: voor alle leerlingen zou voortaan een passende onderwijsplek gevonden worden. Een mooi streven maar in de praktijk blijkt dat het voor bepaalde groepen heel lastig is om hen die onderwijsplek te geven onder de paraplu van Passend Onderwijs en voorzieningen te treffen. Zoals bijvoorbeeld kinderen met ernstig meervoudige problematiek.”

Alles uit de kast

Aan de opleidingen die Pieter Jan samen met Ton Bruining verzorgt nemen ondersteuningscoördinatoren deel vanuit verschillende samenwerkingsverbanden. “Ze zijn allen enorm bevlogen en betrokken bij kinderen met extra ondersteuningsbehoeften. Binnen samenwerkingsverbanden en in scholen zijn allerlei initiatieven om onderwijs voor de meeste leerlingen passend te maken. Waar veel ondersteuningscoördinatoren mee worstelen is: waar ligt de grens van ondersteuning van onze school? Wanneer hebben we alles uit de kast getrokken binnen de mogelijkheden die wij als school hebben en binnen de kaders die aan ons zijn gesteld? Wanneer stopt het voor ons en wanneer kunnen we doorverwijzen als reguliere school naar het speciaal onderwijs?”

In de basisopleiding ondersteuningscoördinator en in de nieuwe vervolgopleiding wordt ingezoomd op dit soort vraagstukken. Thema’s waarover deelnemers hun ervaringen gaan delen en bespreken zijn onder meer: de samenwerking tussen regulier en speciaal onderwijs, de toename van het aantal thuiszitters en de samenwerking met de jeugdhulpverlening.

Verhalen en vraagstukken

Met plezier kijkt Pieter Jan uit naar de basisopleiding die volgende week van start gaat. “Ik kijk er naar uit om nieuwe mensen te ontmoeten en verheug me op hun verhalen en vraagstukken en te zien hoe ze ook van elkaar kunnen leren bij het omgaan met vragen en dilemma’s.  De rol van mij en Ton Bruining is dat proces te voeden met activerende en interactieve werkvormen en er nieuwe kennis en vaardigheden aan toe te voegen. Vanuit eerdere edities zie ik dat er verschillen zijn in taakomschrijvingen van ondersteuningscoördinatoren en de rol die ze vervullen bij bijvoorbeeld de aanmelding van nieuwe leerlingen. Sommige ondersteuningscoördinatoren zijn direct betrokken hierbij, op andere scholen is er een intakecommissie. Samenwerkingsverbanden en scholen maken verschillende keuzes. Die verschillen in aanpak en werkwijze zijn logisch. Het was ook een van de doelen van de wet Passend Onderwijs: ruimte aan de regio en geen landelijke blauwdrukken.”

Coachende rol ondersteuningscoördinator

In ons gesprek brengt Pieter Jan een andere constatering in: coaching en begeleiding van onderwijsteams en docenten zijn steeds belangrijkere competenties voor ondersteuningscoördinatoren.  Ook wordt van de ondersteuningscoördinator veel inhoudelijke kennis verwacht van problematieken als dyslexie, adhd en autisme, de ondersteuningsbehoeften van deze leerlingen en hoe je dat vertaalt naar het handelen in de klas.

Lerarenopleidingen

Een ander punt waarop Pieter Jan wijst is de toerusting van startende docenten om Passend Onderwijs te verzorgen. “Uit de gesprekken die ik heb met jonge ondersteuningscoördinatoren neem ik waar dat in de lerarenopleidingen slechts zijdelings aandacht is voor Passend Onderwijs en wat er in dit opzicht verwacht wordt van een docent. Daar is nog veel winst te behalen.  De vraag welke plek Passend Onderwijs heeft in het curriculum van lerarenopleidingen vind ik echt een issue dat aandacht en onderzoek behoeft.”

Verbeteren en innoveren van ondersteuningsstructuur

Tot slot staan we kort stil bij een nieuwe loot aan de opleidingsstam van KPC Groep: de vervolgopleiding voor ondersteuningscoördinatoren. Hierin ligt de focus met name op de rol van de ondersteuningscoördinator bij het verbeteren en innoveren van de ondersteuningsstructuur en de samenwerking met externe organisaties en professionals. “Ton Bruining en ik reiken deelnemers inzichten en tools aan om hun rol van kartrekker en innovator te versterken. Ondersteuningscoördinatoren werken in een complex krachtenveld en moeten dus heel goed nadenken over de positie die ze innemen. Passend Onderwijs stelt scholen voor belangrijke vraagstukken. Niet alleen in de klas en in de ondersteuningsstructuur in de school maar ook in ‘de derde lijn’. Hoe vlieg je expertises vanuit het speciaal onderwijs in op de eigen school? Hoe geef je Passend Onderwijs vorm samen met externe hulpverleningsinstanties? Die innovatieve rol en het gedrag dat hierbij hoort worden steeds belangrijker voor de ondersteuningscoördinator in zijn werk binnen de eigen school en in het samenwerkingsverband.”

Basisopleiding voor ondersteuningscoördinatoren

 

Geïnteresseerd?

Neem dan contact op met:

Pieter Jan Hiemstra
Adviseur
073-6247247

E-mail Pieter Jan