'Tussen sleur en zwier': over de leraar als mens

5 oktober 2020

Jan Ruigrok werkte jarenlang samen met Bregje Pel als onderwijsadviseurs samen bij KPC Groep. Van Bregje verscheen zeer recent haar boek 'Tussen Sleur en Zwier'. Jan las het en geeft een reactie. "Een mooier en passender onderwijsboek kan in het huidige tijdsgewricht in ons land niet van de persen rollen."

“Op de vrijdag voorafgaand aan de Dag van de Leraar van 5 oktober werd Bregje Pel haar boek 'Tussen sleur en zwier' coronaproef ten doop gehouden. Over de leraar als mens luidt de ondertitel. Als oud-collega van Bregje valt van mij geen objectief verslag te verwachten, maar neem maar van mij aan: een mooier en passender onderwijsboek kan in het huidig tijdsgewricht in ons land niet van de persen rollen. Wat mij betreft verplichte kost voor iedereen die aan het begin staat van een carrière in het onderwijs. Voor ervaren rotten kan de verplichting achterwege blijven; zij zien de Nederlandse onderwijscultuur van de midden jaren vijftig tot nu in herkenbare beelden aan zich voorbij trekken en zullen zichzelf daarin een plek kunnen geven.”

“Als zesjarige zong Bregje met haar klasgenootjes:

 

Wat de toekomst brengen moge,

Mij geleid des Heren hand,

Moedig sla ik nu de ogen,

Naar het verre vreemde land.

 

Zou deze psalm sinds 1960 ooit actueler geklonken hebben dan nu? En zou ‘des Heren hand’, die moed geeft om door te gaan zich in 2020 misschien wel manifesteren in al die leraren die dagelijks de school instappen om in deze rare en onzekere tijden met al die jonge mensen aan de slag te gaan?"

"Bregje vertelt over haar voorbeelden en helden in de jaren vijftig en zestig; leraren, romanhelden als Kees de jongen, de anarchistische Pipi Langkous en haar aangepaste vriendinnetje Annika. We worden meegenomen door de roerige jaren zeventig waar leraren inspireerden, uitdaagden en een rol vervulden die blijvende invloed had op Bregjes professionele ontwikkeling, maar meer nog op haar als mens. Wanneer het gaat over leerlingen, blijkt dat die voor onderwijsmensen onmisbaar zijn om te komen tot de kern van het bestaan; om zichzelf werkelijk te leren kennen heeft een leraar leerlingen nodig.”

Estafettestokje

“Bregje geeft met haar boek het estafettestokje dat ze kreeg van haar grootouders en ouders via verhalen door aan nieuwe generaties; haar zoon die sinds kort ook in het onderwijs werkt, maar ook aan al die andere jonge docenten die aan het begin staan van een onderwijsloopbaan.

De verhalen die Bregje vertelt zijn die van persoonlijke worstelingen in haar beginjaren waar ze onzeker en geplaagd door slapeloze nachten probeerde contact met haar leerlingen op te bouwen. Ze interviewt oud-leraren die haar vertrouwen gaven en kwaliteiten aanboorden voor dat ze zich daar zelf bewust van was. En wat blijkt? Ook die bewonderde docenten die een voorbeeld waren voor de manier waarop Bregje met jongeren wilde omgaan, worstelden met onzekerheden en twijfels en maakten blunders waar ze zich decennia later nog voor schamen. “

“Jonge leraren die van Bregje willen leren wat je moet doen om succesvol te worden, komen waarschijnlijk van een lauwe kermis thuis, veel tips, do’s en dont’s zijn er niet te halen. Voor wie wil ontdekken hoe je jezelf kunt worden in contact met jonge mensen gaat er een wereld open. Bijvoorbeeld via het verhaal van lerares Henny Schrijver die wanneer Bregje de twijfel over de totstandkoming van haar boek uitspreekt, zegt: ‘laat de vreugde van het maken groter zijn dan de twijfel en angst’. Een mooier advies voor een gedegen lesvoorbereiding kan ik me niet voorstellen.”

Zoekers en worstelaars

“Het boek geeft meer ruimte aan zoekers en worstelaars dan aan mensen die het allemaal perfect weten en goed voor elkaar hebben. ‘Hoe zinvol is het als we ons voeden met al die verhalen’, zegt Bregje; ‘zonder opsmuk, zonder klagen, open? Als de beste leraren ook maar als ’stakkers die in het duister tasten’ zijn begonnen, biedt dat hoop en geloof in de potentie en de groei van beginnende leraren.’”

“Bregje, ik realiseer me na het lezen van Tussen Sleur en Zwier pas ten volle, wat het voor mij betekent met jou gewerkt te mogen hebben. Bedankt en wat hebben we ook gelachen!!”

 Tekst: Jan Ruigrok, pedagoog. Verbonden aan het netwerk van KPC Groep verzorgt Jan o.m. de opleiding omgaan met grensoverschrijdend gedrag en de leergang faalangst ombuigen in 'faalpower'

Geïnteresseerd?

Neem dan contact op met:

Jan Ruigrok
Trainer
073-6247247

E-mail Jan