Werkend leren in VSO en Praktijkonderwijs

11 oktober 2018

“Ik vind het van essentieel belang dat leerlingen meer zicht krijgen op hun eigen leerproces. Dat maakt leren betekenisvol.” Pieter Jan Hiemstra werkt als docent en gedragsdeskundige op VSO De Marwindt in Nijmegen (onderdeel van Koninklijke Kentalis). Sinds kort is hij als teacher leader verbonden aan KPC Groep.

Leerlingen ondersteunen voor wie leren niet vanzelfsprekend is. Dat loopt als een rode draad door de onderwijsloopbaan van Pieter Jan. Vóór zijn komst naar De Marwindt was hij 20 jaar werkzaam in het Praktijkonderwijs. Zijn expertisegebieden zijn onder meer opbrengstgericht werken, formatief evalueren en curriculumontwikkeling in het praktijkonderwijs en VSO. Ook heeft Pieter Jan veel ervaring met kwaliteitszorg en auditing.

Vertrouwen en veiligheid

Pieter Jan: “Plannen voor verbetering van onderwijskwaliteit moeten een inspirerende werking hebben op onderwijsteams. Mensen moeten vanuit een professionele grondhouding gemobiliseerd raken en bij voorkeur intrinsiek gemotiveerd zijn om plannen uit te voeren. Hiervoor is een sfeer van vertrouwen en veiligheid nodig om elkaar aan te spreken op prestaties en successen te vieren.”

Formatieve evaluatie in PrO en VSO

Op VSO De Marwindt is Pieter Jan betrokken bij de introductie en implementatie van formatieve evaluatievormen. “Dit geeft leerlingen en leraren meer zicht op het leerproces en leidt tot meer betrokkenheid, eigenaarschap en zelfsturing. Zo divers als leerlingen qua niveau zijn, zo divers moet er ook getoetst kunnen worden: differentiëren in de manier van beoordelen. Collega’s zijn enthousiast geraakt door de formatieve toetswerkvormen en de achtergrond ervan. Vanuit een gezamenlijke ambitie is vorm gegeven aan een interventie met formatief toetsen. Leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) moeten sterk uitgedaagd worden om te communiceren. Vaak doen ze stilzwijgend hun werk, stellen ze weinig vragen en overleggen ze nauwelijks over het werk. Een van de docenten van VSO De Marwindt merkte laatst op: ‘Ik heb gezien dat ze dat nu veel meer doen. En daar ben ik zeer gelukkig mee!”

Duurzaam verbeteren

Pieter Jan is afgestudeerd gedragsdeskundige en heeft een master in leren en innoveren. ‘The most valuable resource that all teachers have is each other. Without collaboration our growth is limited to our own perspectives’. Deze uitspraak van de Amerikaanse onderwijskundige Robert John Meehan is voor hem een inspiratiebron en leidraad. Pieter Jan: “Leren is werken en werken is leren. Daarom vind ik het belangrijk om als docenten elkaars kwaliteiten te herkennen en erkennen. Op basis van verbondenheid, autonomie en vertrouwen in competenties van anderen kunnen we ons onderwijs duurzaam verbeteren.”

Curriculumontwikkeling

Werkend leren. In het praktijkonderwijs en het VSO is dat een ‘must’ voor de leerlingen, vertelt Pieter Jan. “Op het VSO en ook in het praktijkonderwijs was en ben ik betrokken bij curriculumontwikkeling gericht op het leren in de praktijk. Met mijn collega’s hier implementeer ik de praktijkrichting ‘detailhandel’. Hierbij werken we nauw samen met stagebedrijven. Onze leerlingen werken in een betekenisvolle leeromgeving aan hun competenties. Met de bedoeling ze uit te laten stromen naar duurzame arbeid die past bij hun niveau en ambitie. Het geeft mij veel voldoening als we daar met z’n allen in slagen. Maar vooral wanneer óók bij deze leerlingen ‘de vlag uit kan’: we zijn geslaagd!”